# Przetrwał sowiecki obóz, po wojnie uczył na Mazurach. Grób żołnierza został zniszczony

- Link: https://tko.pl/387034,2026,09,02,przetrwal-sowiecki-oboz-po-wojnie-uczyl-na-mazurach-grob-zolnierza-zostal-zniszczony
- Published: 2026-09-02T13:03:29+02:00
- Author: Sebastian Chrostowski

**Jeszcze niespełna dwa lata temu mogiła została odnowiona przez Instytut Pamięci
Narodowej. Teraz grób uczestnika wojny polsko-bolszewickiej i żołnierza struktur
ZWZ-AK został zniszczony. Na razie nie wiadomo, kiedy dokładnie ani w jakich okolicznościach
do tego doszło. Sprawą zajęła się Delegatura IPN w Olsztynie.**

## Zniszczona mogiła na cmentarzu w Giżycku

Delegatura Instytutu [Pamięci Narodowej w Olsztynie](https://tko.pl/229366,2024,02,29,olsztyn-1-marca-odda-hold-zolnierzom-wykletym)
poinformowała w mediach społecznościowych, że we wtorek, 1 września, otrzymała wiadomość
o zniszczeniu mogiły kpt. Józefa Kalecińskiego ps. „Adil”. Grób znajduje się na 
cmentarzu miejskim przy ul. Warszawskiej w Giżycku.

Na razie okoliczności zdarzenia pozostają niewyjaśnione. Nie jest znana dokładna
data zniszczenia mogiły ani jego przyczyna. [Olsztyńska delegatura IPN](https://tko.pl/129174,2021,11,04,olsztynska-delegatura-ipn-bedzie-miala-nowa-siedzibe)
zapowiedziała podjęcie działań zmierzających do ustalenia, co wydarzyło się na cmentarzu.

Sprawa zwraca uwagę również dlatego, że grób został odnowiony przez Instytut Pamięci
Narodowej stosunkowo niedawno – w listopadzie 2024 roku. IPN opublikował fotografie
pokazujące [mogiłę przed renowacją, po przeprowadzeniu prac](https://tko.pl/380681,2026,07,21,makabryczne-odkrycie-na-mazurach-w-lesie-znaleziono-18-szczatkow)
oraz po jej zniszczeniu.

## Policja sprawdza, co doprowadziło do zniszczenia nagrobka

O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy giżycką policję. Jak przekazała nam rzeczniczka
KPP w Giżycku, asp. szt. Iwona Chruścińska, funkcjonariusze po zgłoszeniu dotyczącym
zniszczonego nagrobka udali się na cmentarz i prowadzą obecnie czynności mające 
wyjaśnić okoliczności zdarzenia.

Policjanci potwierdzili, że płyta nagrobna jest pęknięta, a fragment pomnika został
urwany. Na tym etapie nie wykluczają, że do uszkodzeń mogły przyczynić się osoby
trzecie. Pod uwagę brana jest jednak również ingerencja warunków atmosferycznych.

W ostatnich dniach nad Mazurami kilkukrotnie przechodziły intensywne opady deszczu
i silny wiatr. Niewykluczone, że właśnie gwałtowna pogoda mogła doprowadzić do uszkodzenia
grobu Józefa Kalecińskiego.

## Kim był Józef Kaleciński „Adil”?

Józef Kaleciński miał za sobą bogatą działalność niepodległościową. Uczestniczył
w wojnie polsko-bolszewickiej, a podczas II wojny światowej działał w polskim podziemiu.

Pełnił funkcję szefa Biura Informacji i Propagandy Obwodu (Ośrodka) Lida „Bór” Nowogródzkiego
Okręgu Związku Walki Zbrojnej–Armii Krajowej. W latach 1942–1944 angażował się także
w organizowanie tajnego nauczania na terenie Lidy.

Tragiczne doświadczenia wojenne dotknęły również jego rodzinę. Dwaj synowie Kalecińskiego
byli żołnierzami Armii Krajowej. Obaj polegli 21 sierpnia 1944 roku pod Surkontami.

## Aresztowany przez NKWD

W lutym 1945 roku Józef Kaleciński został aresztowany przez NKWD. Wywieziono go 
do obozu w Ugliczu, gdzie pozostawał do września 1948 roku.

Po powrocie do Polski związał swoje życie z Giżyckiem. Od 1 lutego 1949 roku pracował
jako nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnokształcącym im. Wojciecha Kętrzyńskiego.
Nie pracował tam jednak długo. Zmarł 2 sierpnia 1949 roku w Giżycku. Spoczął na 
cmentarzu przy ul. Warszawskiej.

## IPN chce wyjaśnić sprawę

Instytut podkreśla, że miejsca spoczynku osób związanych z walką o niepodległość
mają nie tylko wymiar osobisty i rodzinny, lecz także historyczny.

– Mogiły żołnierzy, działaczy niepodległościowych i ofiar represji są nie tylko 
miejscami pochówku, ale również świadectwami historii, które wymagają ochrony i 
zachowania dla kolejnych pokoleń – przekazała Delegatura IPN w Olsztynie.

IPN zapowiedział działania mające wyjaśnić okoliczności zniszczenia grobu kpt. Józefa
Kalecińskiego „Adila”. Na tym etapie nie przesądzono, czy mogiła została zniszczona
celowo.

Jak oceniasz sytuację zniszczenia grobu żołnierza AK w Giżycku?

 *   Inne
 *   Nie mam zdania
 *   To niepokojące zdarzenie
 *   Wymaga dalszego wyjaśnienia

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/387034,2026,09,02,przetrwal-sowiecki-oboz-po-wojnie-uczyl-na-mazurach-grob-zolnierza-zostal-zniszczony#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

źródło: Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Olsztynie