# Miażdżące ustalenia NIK wobec dużego urzędu w Olsztynie

- Link: https://tko.pl/380600,2026,07,21,miazdzace-ustalenia-nik-wobec-duzego-urzedu-w-olsztynie
- Published: 2026-07-21T09:56:27+02:00
- Author: Sebastian Chrostowski

**Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie znalazł się pod lupą Najwyższej 
Izby Kontroli. Przez wiele miesięcy, a czasami nawet lat, urzędnicy mieli nie reagować
na informacje o fatalnym stanie niektórych zabytków.**

## Skargi czy donosy? Olsztyński urząd pod lupą NIK

Według ustaleń Najwyższej Izby Kontroli, pracownicy Wojewódzkiego [Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie](https://tko.pl/9691,2016,02,05,konserwator-zabytkow-z-olsztyna-uslyszala-zarzuty)
przez wiele miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet przez wiele lat, nie reagowali
na informacje o fatalnym stanie niektórych zabytków nieruchomych.

NIK uważa, że urzędnicy znaleźli „sposób”, jak ignorować na niepokojące informacje.
Zdaniem Izby, urzędnicy postrzegali skargi jako „sygnały” lub „donosy”, a ich sposobu
rozpatrywania przepisy nie regulują. Gdyby informacje były skargami lub wnioskami,
urząd musiałby w ciągu miesiąca odpowiedzieć i zadziałać.

NIK zwraca uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego – jak czytamy w komunikacie
z 1 lipca – „jasno odróżnia pierwsze od drugich, a decyduje o tym ich treść, a nie
forma”.

## Ponad 70 zgłoszeń. Wśród nich cmentarze, parki i kościoły

Do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie w latach 2020-2025 wpłynęło
71 informacji o złym stanie zabytków nieruchomych,** **z czego ponad połowa (47)
w formie pisemnej. Prawie wszystkie listy lub maile były podpisane przez nadawców.
Najwięcej zgłoszeń dotyczyło budynków mieszkalnych (27). Zastrzeżenia były też m.
in. do cmentarzy, parków, kościołów, ratusza, a nawet dworu czy piramidy.

## Nawet cztery lata zwłoki

NIK ujawnia, że średnio minęło 36 dni, zanim pracownicy urzędu podejmowali jakiekolwiek
działania. W trzynastu przypadkach reakcja następowała dopiero po upływie od 102
do 1452 dni, czyli po niemal czterech latach.

W styczniu 2025 r. do NIK wpłynęła skarga, po której [olsztyńska delegatura przeprowadziła kontrolę](https://tko.pl/41107,2020,01,16,kontrola-nik-w-olsztynskim-oddziale-rzi-jest-zawiadomienie-do-prokuratury).
Według ustaleń Izby, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie już rok wcześniej
otrzymał informację o złym stanie zachowania m.in. fundamentów dawnego dworu, a 
obecnie szkoły podstawowej w miejscowości Boże. W kwietniu doszło do oględzin zabytku,
choć przepisy wymagają kontroli. Doszło do niej dopiero w lipcu, po tym jak Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrzyło skargę na zaniedbania w opiece nad 
budynkiem ze strony wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Kontrola NIK ujawniła także problemy z przepływem informacji w Wojewódzkim Urzędzie
Ochrony Zabytków w Olsztynie, czego skutkiem było np. przekazanie nieaktualnych 
ustaleń do [Prokuratury Rejonowej w Kętrzynie dotyczących sprawy](https://tko.pl/216739,2023,10,25,sprawa-zanieczyszczenia-zbiornika-w-parku-zacisze-trafi-do-prokuratury)
gazowni w Reszlu. – Izba ustaliła także, że w pięciu przypadkach urzędnicy nie skontrolowali
realizacji wydanych zaleceń pokontrolnych przez okres od 132 do 1512 dni. Z kolei
10 na 60 kontroli, wbrew przepisom, zostało przeprowadzonych z pominięciem obecności
niektórych właścicieli zabytków – czytamy w komunikacie.

## Problem nie tylko w Olsztynie?

NIK zwraca uwagę, że przypadki z woj. warmińsko-mazurskiego mogą być nie tylko lokalnym,
ale i krajowym problemem, co mają sugerować wyjaśnienia konserwatorów zabytków z
innych województw.

[Najwyższa Izba Kontroli](https://tko.pl/4761,2015,12,07,nik-skontrolowal-straznikow-z-olsztyna)
skierowała do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków 
sześć wniosków pokontrolnych. Dotyczą one m.in. terminowego rozpatrywania wniosków
i informowania wnioskodawców o sposobie ich załatwienia, prawidłowego upoważniania
pracowników do prowadzenia kontroli oraz przeprowadzania czynności kontrolnych zgodnie
z obowiązującymi przepisami. NIK zaleciła także właściwe dokumentowanie kontroli,
szybszą weryfikację realizacji zaleceń pokontrolnych oraz analizę zgłoszeń dotyczących
złego stanu zabytków i podejmowanie kontroli w uzasadnionych przypadkach.

Warmińsko-Mazurski [Wojewódzki Konserwator Ochrony Zabytków](https://tko.pl/32457,2019,06,13,jest-decyzja-konserwatora-zabytkow-grzymowicz-apeluje-do-spolecznikow-aby-nie-blokowali-budowy-nowego-dworca)
zadeklarował realizację wniosków, a NIK będzie się przyglądać zmianom wprowadzanym
w olsztyńskim urzędzie.

## Co mówi urząd?

Kierowniczka wydziału Inspekcji Zabytków Nieruchomych i Ruchomych, Małgorzata Przybyszewska-
Koźbiel, poinformowała w rozmowie z portalem olsztyn.com.pl, że jednostka działa
zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przybyszewska-Koźbiel zapewnia, że pracownicy dokonywali oględzin w terenie. – W
związku z tym, iż część zgłoszeń miała charakter nieuzasadniony, a niekiedy wręcz
zawierała informacje nieprawdziwe lub wynikające ze złej woli zgłaszających (konfliktów
sąsiedzkich), każdorazowo dążono do rzetelnego sprawdzenia ich zasadności – powiedziała
Przybyszewska-Koźbiel i dodała, że w olsztyńskim urzędzie obowiązuje zasada rozpatrywania
wniosków do miesiąca, choć wyjaśnienie niektórych spraw zajmuje więcej czasu.

Jak oceniasz działania Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie?

 *   Działają skutecznie
 *   Działają z opóźnieniem
 *   Nie mają zdania
 *   Nie znam sytuacji

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/380600,2026,07,21,miazdzace-ustalenia-nik-wobec-duzego-urzedu-w-olsztynie#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

źródło: NIK / olsztyn.com.pl