# Coraz więcej formalnych zmian płci w Olsztynie

- Link: https://tko.pl/351341,2026,04,29,coraz-wiecej-formalnych-zmian-plci-w-olsztynie
- Published: 2026-04-29T12:05:11+02:00
- Author: Jakub Starowieyski

**W stolicy Warmii rośnie liczba formalnych zmian dotyczących płci odnotowywanych
w aktach stanu cywilnego. W 2023 roku było ich 6, rok później 7, a w 2025 już 12.
Organizatorzy Olsztyńskiego Marszu Równości zwracają uwagę nie tylko na samą procedurę,
ale też na społeczny wymiar korekty płci i codzienne bariery, z jakimi mierzą się
osoby transpłciowe.**

Jeszcze kilka lat temu były to w Olsztynie pojedyncze przypadki. W 2020 roku nie
odnotowano żadnej takiej sprawy, a w 2021 i 2022 roku było po jednej. Wyraźny wzrost
zaczął się w 2023 roku. Wtedy odnotowano 6 formalnych zmian dotyczących płci. W 
2024 roku było ich 7, a w 2025 już 12.

## Sąd rozstrzyga, urząd wpisuje zmianę

Jak wyjaśnia Magdalena Bauer-Rojna, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Olsztynie,
sama procedura nie toczy się w urzędzie: – Procedurą dotyczącą zmiany płci zajmuje
się sąd. Kierownik USC dokonuje [zmiany płci w aktach stanu cywilnego](https://tko.pl/106300,2015,01,01,zmiany-w-urzedach-stany-cywilnego-sprawdz-jakie)
na podstawie jego rozstrzygnięcia.

Jak dodaje, do mniej więcej połowy 2025 roku podstawą wpisu były orzeczenia sądów
okręgowych dotyczące ustalenia płci. Później podstawą stały się postanowienia sądów
rejonowych w sprawie sprostowania płci albo sprostowania płci i imienia, a czasem
także nazwiska.

## Najwięcej spraw dotyczy młodych

Z danych olsztyńskiego USC wynika, że najwięcej takich spraw dotyczy osób młodych.

W 2023 roku pięć przypadków dotyczyło zmiany z kobiety na mężczyznę, a jeden z mężczyzny
na kobietę. Cztery osoby były w wieku 18–24 lata, jedna miała od 25 do 34 lat, a
jedna od 35 do 44 lat.

W 2024 roku dwie sprawy dotyczyły zmiany z kobiety na mężczyznę, a pięć z mężczyzny
na kobietę. Pięć osób było w wieku 18–24 lata, a dwie w przedziale 25–34 lata.

Najwięcej takich zmian odnotowano w 2025 roku. Pięć dotyczyło zmiany z kobiety na
mężczyznę, siedem z mężczyzny na kobietę. W tej grupie była jedna osoba poniżej 
18. roku życia, siedem osób miało od 18 do 24 lat, dwie od 25 do 34 lat, jedna od
35 do 44 lat i jedna od 45 do 54 lat.

## Organizatorzy Marszu Równości: to nie tylko procedura

Organizatorzy Olsztyńskiego Marszu Równości podkreślają, że za statystykami stoją
konkretne osoby i ich codzienne doświadczenia.

– Sformułowanie „korekta płci” najlepiej opisuje proces, przez który przechodzą 
osoby transpłciowe. Nie stają się wtedy nagle kimś innym, tylko dopasowują swoje
ciało, imię i dokumenty do swojej prawdziwej tożsamości – mówi Agata Szerszeniewicz
z Olsztyńskiego Marszu Równości.

Jej zdaniem rosnące liczby nie muszą oznaczać wyłącznie wzrostu samego zjawiska.
Mogą być też efektem większej gotowości do przejścia formalnej procedury i większej
[widoczności osób transpłciowych](https://tko.pl/276111,2025,03,28,transatlantyk-2025-olsztynskie-dni-widocznosci-osob-transplciowych-i-niebinarnych).

– W [Olsztynie rośnie widoczność osób](https://tko.pl/84486,2021,05,20,jak-sie-zyje-osobom-lgbt-w-olsztynie-mok-zaprasza-na-spotkanie)
transpłciowych i ich problemów, choć wciąż wolniej niż w dużych miastach, takich
jak Warszawa czy Trójmiasto – mówi Agata Szerszeniewicz.

Jak dodaje, znaczenie ma też sama ścieżka dochodzenia do formalnej zmiany.

– Jeszcze roku temu osoby transpłciowe musiały pozywać swoich rodziców. Dziś wciąż
formalny proces nie jest prosty i wymaga odwagi, ale już ta jedna zmiana zdejmuje
znaczny emocjonalny ciężar – podkreśla.

## Codzienność poza statystyką

Druga część tej historii nie dotyczy już tabel i liczb, ale zwykłego życia. Organizatorzy
[Olsztyńskiego Marszu Równości](https://tko.pl/148191,2022,07,21,marsz-rownosci-znow-przejdzie-przez-olsztyn)
zwracają uwagę, że osoby transpłciowe z Olsztyna i regionu wciąż mierzą się z problemami
w codziennym funkcjonowaniu.

– Wiele z nich wciąż doświadcza niezrozumienia i dyskryminacji w pracy, szkole czy
urzędach – mówi Agata Szerszeniewicz.

Dużą barierą pozostaje także dostęp do opieki medycznej. W regionie jest niewielu
specjalistów prowadzących tranzycję, dlatego część osób musi szukać pomocy poza 
województwem albo w większych miastach.

– [Osoby transpłciowe potrzebują wsparcia](https://tko.pl/81221,2021,04,18,kochajcie-mnie-mamo-i-tato-opinie)
lokalnych organizacji i grup społecznych, większej wiedzy wśród lekarzy i urzędników
oraz otwartości społecznej, która pozwala im funkcjonować komfortowo na co dzień–
wylicza Agata Szerszeniewicz.

## Niewielka skala, wyraźny trend

Skala tych spraw w Olsztynie nadal jest niewielka, ale widać wyraźnie, że formalnych
zmian dotyczących płci jest więcej niż jeszcze kilka lat temu.

Temat nie sprowadza się jednak wyłącznie do procedury. Z jednej strony jest sądowe
rozstrzygnięcie i wpis w aktach stanu cywilnego. Z drugiej są codzienne doświadczenia
osób transpłciowych, ich widoczność oraz bariery, z jakimi nadal muszą się mierzyć.

Jak oceniasz zmiany dotyczące formalnych zmian płci w Olsztynie?

 *   Negatywnie
 *   Neutralnie
 *   Pozytywnie

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/351341,2026,04,29,coraz-wiecej-formalnych-zmian-plci-w-olsztynie#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…