# Olsztyn może stracić swoją wizytówkę. Nad jeziorem Ukiel narasta poważny problem

- Link: https://tko.pl/345157,2026,03,24,olsztyn-moze-stracic-swoja-wizytowke-nad-jeziorem-ukiel-narasta-powazny-problem
- Published: 2026-03-24T06:00:00+01:00
- Author: Jakub Starowieyski

**Ukiel to wizytówka Olsztyna, ale jego stan jest coraz gorszy. Zakwity, glony, 
zabudowa brzegów i ruch motorowodny sprawiają, że jezioro jest pod coraz większą
presją. Jeśli nic się nie zmieni, Ukiel zacznie umierać.**

[Jezioro Ukiel](https://tko.pl/306873,2025,09,16,niepokojace-zmiany-w-jeziorze-ukiel-naukowcy-ostrzegaja-przed-katastrofa)
od lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Olsztyna. Tu wypoczywają
mieszkańcy, tu przyjeżdżają turyści, tu szkolą się dzieci, tu działa żeglarstwo,
kajaki, gastronomia i cała rekreacyjna otoczka, którą miasto lubi się chwalić. Corocznie
nad [jezioro ściągają fani muzyki na Olsztyn Green](https://tko.pl/301711,2025,08,18,rekordowa-edycja-olsztyn-green-festival-tlumy-nad-jeziorem-ukiel)
Festival.

## Za kilkanaście lat jezioro zacznie umierać

Problem w tym, że jezioro coraz wyraźniej pokazuje, że presji stworzonej przez człowieka
może nie wytrzymywać. Podczas konferencji o [Ukielu](https://tko.pl/323060,2025,11,25,jak-ochronic-jezioro-ukiel-przed-katastrofa)–
w której wzięli udział naukowcy, samorządowcy, mieszkańcy, przedstawiciele Wód Polskich,
biznesmeni, środowiska społeczne i sportowe – nie mówiono już o drobnych kłopotach
czy estetyce. Na pierwszy plan wysuwała się degradacja jeziora: zakwity, glony nitkowate,
inwazyjna moczarka, brak tlenu przy dnie i stale rosnąca presja człowieka. – Jako
miasto chcemy prowadzić racjonalne działania na rzecz jeziora, żebyśmy mogli dalej
go używać jako pięknego miejsca do spędzania czasu. Szukajmy rozwiązań, bo jeśli
zostawimy sytuację taką, jaka jest, zdamy się na los, to za kilka-kilkanaście lat
okaże się, że jezioro zaczyna nam umierać – mówił Robert Szewczyk, [prezydent](https://tko.pl/189165,2023,03,28,15-tys-drzew-nad-jeziorem-ukiel-do-wycinki-prezydent-olsztyna-i-radny-alarmuja)
Olsztyna.

## Intensywna zabudowa niszczy jezioro

W części naukowej pokazano zdjęcia, na których widać zakwity w różnych częściach
jeziora. – Niepokojąca rzecz to pojawiające się w coraz większym zakresie maty glonów
nitkowatych, które pokrywają inwazyjny gatunek obcy, moczarkę delikatną. Zjawisko
to nabiera na sile i musimy zastanowić się, co z nim robić, bo wygląda to bardzo
źle – mówiła prof. Jolanta Grochowska, kierownik Katedry Inżynierii Ochrony Wód 
i Mikrobiologii Środowiskowej UWM.

Do najważniejszych zagrożeń dla jeziora należy nasilona antropopresja, zwłaszcza
intensywna zabudowa bezpośredniego otoczenia i obrzeży Ukielu. – Rosnący udział 
terenów zabudowanych i utwardzonych wokół jeziora wiąże się ze zniszczeniem strefy
buforowej, czyli naturalnej roślinnej otuliny, chroniącej zbiornik przed przyspieszoną
eutrofizacją – tłumaczyła prof. Jolanta Grochowska.

Konkluzja jest jasna. Jezioro nie psuje się samo z siebie. Ono przegrywa z tym, 
co dzieje się wokół brzegów.

## Już 65 proc. linii brzegowej jeziora jest objęte planami zabudowy

O skali problemu mówią liczby. Około 65 proc. linii brzegowej [jeziora jest objęte planami zabudowy](https://tko.pl/185899,2023,02,19,jezioro-ukiel-bedzie-chronione-przed-niekontrolowana-zabudowa).
W ostatnich pięciu latach wydano 14 pozwoleń na budowę (12 z nich to budowa obiektów
hotelowych i turystycznych). 

Zresztą gołym okiem widać, jak [wokół jeziora rozrasta się zabudowa](https://tko.pl/221828,2023,12,17,plan-ochrony-jeziora-ukiel-wzbudza-kontrowersje).
Dzieje się tak, bo Ukiel staje się ofiarą swojej urody, zwiększającej atrakcyjność
miasta – Nasze [jezioro](https://tko.pl/189096,2023,03,30,wizualizacja-nowych-budynkow-nad-jeziorem-ukiel)
ma bardzo duży potencjał rozwojowy. W jego obszarze mamy pięć planów zagospodarowania
i jeden plan na samej tafli jeziora. Te plany zakazują pewnych rodzajów zabudowy,
mając na uwadze antropopresję – deklarowała wiceprezydent Olsztyna Justyna Sarna-
Pezowicz.

I właśnie tu pojawia się największe napięcie. Miasto mówi o ochronie i o planach
ochronnych, ale jednocześnie [wokół jeziora rośnie zabudowa](https://tko.pl/234294,2024,04,02,czy-brzegi-jeziora-ukiel-zostana-calkowicie-zabudowane),
przybywa infrastruktury i coraz mocniej zmienia się charakter brzegów. Im więcej
utwardzeń, dojść, dróg, parkingów i nowych obiektów, tym mniejsza naturalna zdolność
jeziora do obrony. – To jest nasz skarb, ale największym skarbem jest jezioro dla
deweloperów – mówił podczas spotkania jeden z mieszkańców.  

Widocznym potwierdzeniem tej budowlanej presji jest ekspansja roślinności i glonów
właśnie blisko brzegów i pomostów, tam gdzie warunki świetlne są dobre, a ingerencja
człowieka największa. 

## Krzysztof Hołowczyc: – To nie motorowodniacy są problemem

W dyskusji poruszono także kwestie sportów motorowodnych, które dokładają swoją 
cegiełkę do degradacji jeziora i są przyczynami konfliktów między zwolennikami a
przeciwnikami korzystania z tej formy wypoczynku. Dodatkowo motorowodniacy utrudniają
życie kajakarzom i żeglarzom. W ich obronie stanął Krzysztof Hołowczyc, który twierdził,
że moczarkę można usunąć mechanicznie i jest to kwestia pieniędzy:** **– Problem
jest jeden. Dziko rosnące drzewa zrzucają do wody 160 ton liści i wówczas jezioro
zaczyna być biologicznie aktywne. Wystarczy wpuścić do jeziora odpowiednie bakterie
i je uzdrowić. 

Rajdowiec dodał także, że zwiększony ruch motorowodny to szansa dla jeziora, bo „
setki motorówek tworzą dużą większość tlenu niż nam się wydaje”, a z obecności infrastruktury
wokół jeziora korzystają wszyscy. Biznes, bo klienci zostawiają pieniądze, miasto,
bo trafiają do niego podatki.  

– To nieprawda, że intensywne motorowodniactwo jest potrzebne jezioru, bo je napowietrza.
Powierzchniowa warstwa wody natlenia się naturalnie – kontrowała dr hab. inż. Renata
Augustyniak-Tunowska** **z Katedry Inżynierii Ochrony Wód i Mikrobiologii Środowiskowej
UWM. – Nie ma też jednoznacznych dowodów na skuteczność stosowania efektywnych mikroorganizmów
w rekultywacji jezior.

Paweł Zabielski, reprezentujący środowisko żeglarskie, mówił, że nikt nie chce likwidować
ruchu motorowodnego, ale potrzebne są rozwiązania pośrednie, a nie myślenie w stylu
wszystko albo nic. Wskazywał na potrzebę strefowania ruchu i manewrowej prędkości
w części olsztyńskiej akwenu. Mówił też o realnym zagrożeniu dla dzieci szkolących
się na wodzie. 

## Jezioro oddaje dziś to, co gromadziło przez lata

Podczas konferencji poruszono jeszcze jeden ważny wątek, którego nie widać na pierwszy
rzut oka z plaży czy pomostu. Chodzi o to, co dzieje się pod wodą i przy dnie. Renata
Augustyniak-Tunowska** **z UWM tłumaczyła, że jezioro działa jak osadnik. Zbiera
wszystko, co do niego trafia. Przez lata osady denne mogą to magazynować. Ale gdy
człowiek przyspiesza dopływ substancji ze zlewni, a przy dnie zaczyna brakować tlenu,
ten mechanizm się odwraca. Osady zaczynają oddawać do wody to, co wcześniej zgromadziły,
przede wszystkim związki fosforu i azotu. 

I to jest jedna z najgorszych wiadomości dla Ukielu. Bo nawet jeśli dziś ograniczy
się część presji z zewnątrz, jezioro może już mieć uruchomiony własny mechanizm 
pogarszania stanu.

## Wszyscy mówią o ochronie, ale kto naprawdę odpowiada za jezioro?

Podczas debaty poruszono wątek odpowiedzialności za jezioro. Miasto chce większego
wpływu na zarządzanie Ukielem. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przypomina,
że formalnie to one administrują jeziorem. Z kolei Bartosz Nowicki, prezes Wojewódzkiego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej punktował, że wygląda to tak, jakby
obecnego właściciela jeziora w ogóle nie było.

Maciej Ostrowski, zastępca dyrektora Zarządu Zlewni w Olsztynie z Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie, potwierdzał z kolei, że prawo wodne dopuszcza przekazanie 
praw właścicielskich samorządowi, jeśli wyjdzie z taką inicjatywą i zgodzi się na
to minister. To ważne, bo pokazuje, że poza diagnozą pojawiła się też konkretna 
ścieżka formalna.

I może właśnie to jest dziś najważniejsze pytanie po tej konferencji. Nie czy Ukiel
ma problem i czy coś trzeba zrobić. Tylko kto ma w końcu wziąć realną odpowiedzialność
za stan jeziora. 

Czy miasto powinno przejąć pełną kontrolę nad jeziorem Ukiel?

 *   Nie
 *   Nie mam zdania
 *   Tak

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/345157,2026,03,24,olsztyn-moze-stracic-swoja-wizytowke-nad-jeziorem-ukiel-narasta-powazny-problem#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

## Archiwalne zdjęcia niektórych inwestycji nad jeziorem Ukiel

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[