# Jakie są najczęstsze objawy niedoborów witamin z grupy B? - Link: https://tko.pl/340371,2026,02,25,jakie-sa-najczestsze-objawy-niedoborow-witamin-z-grupy-b - Published: 2026-02-25T15:12:17+01:00 - Author: igas **Witaminy z grupy B to organiczne związki, które – mimo dużego zróżnicowania chemicznego– wykazują wiele podobnych cech. Biorą udział w licznych reakcjach niezbędnych do utrzymania równowagi organizmu. W przypadku witamin z grupy B objawy niedoborów są zróżnicowane – od przewlekłego zmęczenia po zaburzenia trawienia. Sprawdź, na co zwrócić uwagę i kiedy wykonać odpowiednie badania.** ## Witaminy B – właściwości i rola w organizmie Witaminy z grupy B różnią się budową chemiczną i właściwościami biologicznymi, jednak często występują w tych samych grupach produktów spożywczych, m.in. w nasionach roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz owocach. W odniesieniu do całej grupy witamin B, właściwości tych związków skupiają się przede wszystkim na funkcji kofaktorów enzymatycznych. **Wspierają układ nerwowy, mięśniowy, czerwonokrwinkowy, skórę i włosy. **Jednak każda z nich działa na inny układ enzymatyczny i pełni inne funkcje.  ## Niedobory witamin z grupy B – objawy Objawy niedoboru witamin B są zróżnicowane – od przewlekłego zmęczenia i zaburzeń koncentracji po zmiany skórne czy niedokrwistość. Ich charakter zależy od tego, której witaminy dotyczy deficyt. ### Witamina B₁ (tiamina) – objawy niedoboru Tiamina uczestniczy w przemianach węglowodanów i wytwarzaniu energii w komórkach, szczególnie w układzie nerwowym i mięśniu sercowym. Jej niedobór zaburza funkcjonowanie układu nerwowego, serca oraz mięśni szkieletowych. Niedobór witaminy B₁ może objawiać się: * zaburzeniami koncentracji, * przewlekłym zmęczeniem, * trudnościami ze snem, * brakiem apetytu, nudnościami i zaparciami. Długotrwały i znaczny deficyt prowadzi do rozwoju choroby beri-beri, która może przyjmować postać neurologiczną (osłabienie mięśni, zaburzenia czucia) lub sercowo- naczyniową (tachykardia, obrzęki, niewydolność serca). ### Niedobór witaminy B₆ (pirydoksyny)  Witaminy neurotropowe, **B1 (tiamina)**, **B6 (pirydoksyna)** i **B12 (kobalamina)**, są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Witamina B₆ bierze udział w syntezie amin katecholowych, tryptofanu, hemoglobiny i serotoniny oraz metabolizmie aminokwasów, węglowodanów i tłuszczów. Ułatwia też wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego.  Przy niedoborze witaminy B6 objawy neurologiczne należą do najczęstszych, ale niedobór ten może również prowadzić do: * zmian zapalnych skóry i błon śluzowych, * neuropatii obwodowej (mrowienie, drętwienie kończyn), * zaburzeń poznawczych, * drażliwości, * obniżonego nastroju * niedokrwistości * W cięższych przypadkach obserwuje się również zaburzenia snu i koncentracji. ### Niedobór witaminy B₁₂ (kobalaminy) W przypadku braku witaminy B12 objawy dotyczą przede wszystkim funkcjonowania układu nerwowego oraz procesów krwiotwórczych. Witamina ta jest niezbędna do syntezy DNA i prawidłowego dojrzewania krwinek czerwonych w szpiku kostnym. Niedokrwistość megaloblastyczna to najpoważniejszy skutek niedoboru kobalaminy i kwasu foliowego. W tym stanie szpik kostny produkuje nienaturalnie duże, niedojrzałe krwinki czerwone (megaloblasty), które nie są w stanie efektywnie transportować tlenu. Pozostałe objawy niedoboru witaminy B12 to m.in.: * objawy psychiczne (m.in. depresję, otępienie, stany urojeniowe), * zaburzenia czucia, * polineuropatie, * zapalenie języka * utratę czucia głębokiego, * zaburzenia pamięci i koncentracji. Badanie poziomu witaminy B12 wykonasz np. w Alab laboratoria: [https://www.alab.pl/badanie/witamina-b12-o83](https://www.alab.pl/badanie/witamina-b12-o83). ### Niedobór witaminy B₉ (kwasu foliowego) Kwas foliowy uczestniczy w syntezie DNA oraz dojrzewaniu erytrocytów. Jego niedobór może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej i przewlekłego osłabienia. Suplementacja kwasu foliowego jest szczególnie istotna u kobiet planujących ciążę i w jej pierwszym trymestrze, ponieważ zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u dziecka. ### Niedobór witaminy B₂ (ryboflawiny) Ryboflawina jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania błon śluzowych, skóry, śródbłonka naczyń krwionośnych oraz układu nerwowego. Odgrywa również rolę w procesach wzrostu i rozwoju, szczególnie u dzieci. Dodatkowo uczestniczy w przemianach innych witamin z grupy B – m.in. aktywuje pirydoksynę (B₆) oraz niacynę (B₃). Niedobór witaminy B₂ może objawiać się: * zajadami (pęknięciami w kącikach ust), * zmiany zapalne na języku lub błonach śluzowych, * zmianami skórnymi, zwłaszcza w okolicach nosa i ust * światłowstrętem. Ryboflawina odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu narządu wzroku i ochronie przed zaćmą.  ### Niedobór witaminy B₃ (niacyny)  Niacyna jest prekursorem koenzymów NAD i NADP, które uczestniczą w procesach oddychania komórkowego, przemianach energetycznych i biosyntezie lipidów. Długotrwały niedobór prowadzi do rozwoju pelagry, której objawy obejmują: * zapalenie skóry, * biegunkę i wymioty, * zaburzenia neurologiczne, * przebarwienia skóry, nadmierną pigmentację. ### Niedobór witaminy B₇ (biotyny) Biotyna jest koenzymem karboksylaz – enzymów uczestniczących w przemianach metabolicznych. Umożliwia syntezę kwasów tłuszczowych, bierze udział w metabolizmie aminokwasów i cukrów.. Wpływa również na funkcjonowanie układu odpornościowego. Niedobór biotyny występuje rzadko, jednak może powodować: * wypadanie włosów, * osłabienie paznokci, * zmiany zapalne skóry w okolicach ust i nosa, * bóle mięśni. ## Diagnostyka i oznaczenie poziomu witamin B Oznaczenie poziomu witamin z grupy B – zwłaszcza B₁, B₆, B₁₂ i kwasu foliowego ( B₉) – stanowi istotny element diagnostyki m.in. niedokrwistości, przewlekłego zmęczenia czy objawów neurologicznych. Badania zalecane są również osobom na diecie eliminacyjnej lub z zaburzeniami wchłaniania.  Artykuł sponsorowany   Bibliografia: * Buszka A. Wpływ witamin z grupy B na rozwój zmian typowych dla trądziku różowatego. _Aesth Cosmetol Med._ 2022.   * mp.pl. Witamina B12 – znaczenie, niedobór, nadmiar. [Internet]. [cyt. 2026 lut 1]. Dostępne na:[ ](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63297,witamina-b12) https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63297,witamina-b12   * Przytuła F, Sławek J. Witaminy z grupy B w leczeniu powikłań neurologicznych infekcji COVID-19. _Polski Przegląd Neurologiczny._ 2021;17(4):165–175. doi:10.5603/ PPN.2021.0029   * Anmella G, Varela E, Prades N, et al. Association of low vitamin B12 levels with depressive and schizophrenia spectrum disorders in child and adolescent psychiatric inpatients. _Eur Child Adolesc Psychiatry._ 2025;34:2753–2762.   * National Center for Biotechnology Information. StatPearls: Vitamin B Complex [ Internet]. [cyt. 2026 lut 1]. Dostępne na: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ NBK547751/   * Galimberti F, Mesinkovska NA. Odkrycia skóry związane z niedoborami żywieniowymi. _Cleveland Clinic Journal of Medicine._ 2016 Oct.   * Wolf B. Biotinidase Deficiency. In: Adam MP, Bick S, Mirzaa GM, et al., editors. _GeneReviews®_ [Internet]. Seattle (WA): University of Washington, Seattle; 2000 Mar 24 [aktualizacja 2023 May 25].   * Brescoll J, Daveluy S. A review of vitamin B12 in dermatology. _Am J Clin Dermatol._ 2015.   * mp.pl. Niedokrwistość megaloblastyczna – przyczyny i leczenie. [Internet]. [cyt. 2026 lut 1]. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/choroby/170507, niedokrwistosc-megaloblastyczna   * Overton E, Emelyanova A, Bunik VI. Thiamine, gastrointestinal beriberi and acetylcholine signaling. _Front Nutr._ 2025.