# Nowa gmina na Mazurach? Podjęto pierwsze działania

- Link: https://tko.pl/336114,2026,02,04,nowa-gmina-na-mazurach-podjeto-pierwsze-dzialania
- Published: 2026-02-04T11:36:14+01:00
- Author: igas

**W regionie pojawiła się inicjatywa, która może w przyszłości wpłynąć na funkcjonowanie
lokalnych samorządów i układ administracyjny na Mazurach. Do władz trafił dokument
rozpoczynający debatę o możliwych zmianach, które budzą coraz większe zainteresowanie
mieszkańców.**

## Petycja trafiła do rad gmin i powiatów

[Stowarzyszenie Aktywne Mazury poinformowało o złożeniu](https://tko.pl/184602,2023,02,05,nie-milkna-echa-zwiazane-z-sylwestrem-marzen-aktywne-mazury-skarza-tvp)
petycji do Rady Gminy Wydminy oraz Rady Gminy Stare Juchy. Dokument został również
przekazany do wiadomości Rad Powiatów w Giżycku i Ełku (Stare Juchy leżą w powiecie
ełckim, natomiast Wydminy znajdują się w powiecie giżyckim). Celem inicjatywy jest
rozpoczęcie formalnej dyskusji na temat przyszłości obu samorządów oraz rozważenie
możliwości ich połączenia w jeden organizm administracyjny.

Autorzy petycji podkreślają, że jest to wstępna propozycja, która ma otworzyć debatę
publiczną. W przypadku zainteresowania radnych tematem, kolejnym etapem miałyby 
być [konsultacje społeczne z mieszkańcami obu gmin](https://tko.pl/264853,2025,01,14,czy-z-mapy-warmii-i-mazur-zniknie-gmina-ruszaja-konsultacje-spoleczne).

## Spadek liczby mieszkańców i starzenie się społeczeństwa

W uzasadnieniu petycji wskazano na niekorzystne trendy demograficzne, które od lat
dotyczą zarówno Wydmin, jak i Starych Juch. Gmina Wydminy liczy obecnie około 5,7
tysiąca mieszkańców, co oznacza spadek o około 14 procent w porównaniu z początkiem
lat 2000. Dodatkowo notowany jest ujemny przyrost naturalny oraz niski poziom urodzeń.

Z kolei gmina Stare Juchy ma około 3,3 tysiąca mieszkańców, co oznacza spadek o 
blisko 18 procent w ciągu ostatnich dwóch dekad. Również tam widoczny jest proces
starzenia się ludności oraz zmniejszanie liczby osób w wieku produkcyjnym.

Według autorów petycji są to zjawiska trwałe, które w dłuższej perspektywie wpływają
na stabilność funkcjonowania samorządów.

## Mniejsze dochody i rosnące koszty funkcjonowania

[Spadek liczby mieszkańców](https://tko.pl/224277,2024,01,17,alarmujacy-spadek-liczby-mlodych-mieszkancow-mazurskie-miasto-na-krawedzi-wyludnienia)
bezpośrednio przekłada się na sytuację finansową gmin. Mniejsze wpływy z podatków
lokalnych oraz udziałów w PIT powodują ograniczenie dochodów, przy jednoczesnym 
wzroście kosztów realizacji zadań publicznych w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

W petycji wskazano, że zmniejszający się potencjał finansowy utrudnia realizację
podstawowych obowiązków samorządu. Dotyczy to między innymi utrzymania infrastruktury
drogowej i technicznej, funkcjonowania transportu zbiorowego, oferty edukacyjnej,
a także możliwości inwestycyjnych.

Autorzy dokumentu zwracają również uwagę na wysokie koszty utrzymywania odrębnych
struktur administracyjnych, które przy obecnej skali dochodów stają się coraz większym
obciążeniem.

## Problemy w realizacji usług publicznych

Wśród konsekwencji obecnej sytuacji demograficzno-finansowej wymieniono także ograniczony
rozwój usług społecznych. Dotyczy to zwłaszcza wsparcia dla seniorów, rodzin oraz
osób zagrożonych wykluczeniem komunikacyjnym.

Według stowarzyszenia trudności pojawiają się również w zapewnieniu odpowiedniego
poziomu edukacji, organizacji transportu publicznego oraz planowania nowych inwestycji.
Wiele projektów rozwojowych jest odkładanych w czasie ze względu na brak środków.

W petycji podkreślono, że nie są to problemy wynikające z błędów pojedynczych samorządów,
lecz efekt ogólnych procesów demograficznych i ekonomicznych.

## Połączenie gmin jako sposób na wzmocnienie samorządu

Zdaniem autorów inicjatywy połączenie gmin Wydminy i Stare Juchy mogłoby poprawić
efektywność realizacji zadań publicznych, o których mówi ustawa o samorządzie gminnym.
Chodzi m.in. o sprawy związane z drogami, transportem, oświatą, pomocą społeczną,
kulturą, ochroną zdrowia i rozwojem gospodarczym.

Wśród potencjalnych korzyści wymieniono zwiększenie zdolności finansowej i organizacyjnej,
racjonalizację kosztów administracyjnych, spójne planowanie przestrzenne oraz wzmocnienie
potencjału inwestycyjnego. Połączona gmina miałaby również mieć silniejszą pozycję
w kontaktach z instytucjami zewnętrznymi.

Według stowarzyszenia większa jednostka samorządowa mogłaby skuteczniej zabiegać
o środki krajowe i unijne oraz poprawić dostępność usług publicznych dla mieszkańców.

## Zachęty finansowe przewidziane przez państwo

W petycji przypomniano również o rozwiązaniach przewidzianych w przepisach prawa
dla gmin decydujących się na połączenie. Obejmują one między innymi zwiększony udział
w podatku PIT przez kilka lat, dodatkowe wsparcie subwencyjne z budżetu państwa 
oraz preferencyjne traktowanie w programach rozwojowych.

Zdaniem autorów dokumentu oznacza to realne wsparcie finansowe, które może zostać
przeznaczone na rozwój infrastruktury, edukacji, transportu i usług społecznych.

Podkreślono, że połączenie gmin nie jest wyłącznie zmianą organizacyjną, ale może
stworzyć stabilniejsze podstawy do długofalowego rozwoju.

## Apel o rozpoczęcie publicznej debaty

Stowarzyszenie Aktywne Mazury zaznacza, że celem petycji jest przede wszystkim rozpoczęcie
otwartej dyskusji o przyszłości obu samorządów. Inicjatorzy chcą, aby temat został
poddany analizie, a mieszkańcy mieli możliwość wyrażenia swoich opinii w ramach 
konsultacji.

W ocenie autorów łączenie gmin powinno być traktowane jako szansa na zahamowanie
degradacji społeczno-gospodarczej, poprawę jakości życia oraz budowę silniejszego
i bardziej konkurencyjnego samorządu lokalnego. Ostateczne decyzje w tej sprawie
należeć będą jednak do radnych i mieszkańców obu gmin.

źródło: Aktywne Mazury

Jak oceniasz pomysł połączenia gmin Wydminy i Starych Juch?

 *   Jestem przeciw połączeniu
 *   Jestem za połączeniem
 *   Nie mam zdania

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/336114,2026,02,04,nowa-gmina-na-mazurach-podjeto-pierwsze-dzialania#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…