# Mija 50 lat od tajemniczego wydarzenia, które zmieniło Olsztyn. Niewyjaśniona zagadka z 1976 r.

- Link: https://tko.pl/334328,2026,01,26,wielki-pozar-sadu-w-olsztynie-plomienie-gaszono-woda-z-lyny
- Published: 2026-01-26T11:09:22+01:00
- Author: Dorotab

**Niektóre wydarzenia zapisują się w pamięci miasta na zawsze. Jedno z nich rozegrało
się zimowego poranka w centrum Olsztyna. Ogień, dym widoczny z daleka i setki ludzi
na ulicach. Dziś, po pół wieku, historia tamtego dnia wraca wraz z archiwalnymi 
nagraniami i wspomnieniami.**

## Pożar gmachu sądu w Olsztynie w 1976 roku był jednym z największych zdarzeń powojennego miasta

Do pożaru doszło w niedzielę 25 stycznia 1976 roku. Ogień pojawił się w gmachu sądu
stojącym na rogu ulic Dąbrowszczaków i ówczesnej ulicy Zwycięstwa. Przechodnie zauważyli
dym wydobywający się z dachu. Chwilę później nad centrum miasta unosiły się gęste
kłęby dymu. Na miejsce natychmiast wezwano straż pożarną. Akcja była ogromna. Przez
cały dzień z żywiołem walczyło blisko 200 strażaków z Olsztyna i okolicznych miejscowości.
Pożar był widoczny z wielu części miasta i przyciągnął tłumy mieszkańców.

## Mróz, brak wody i dramatyczna walka strażaków o uratowanie zabytkowego budynku

Warunki były wyjątkowo trudne. Panował silny mróz. Ciśnienie wody w miejskich hydrantach
okazało się zbyt niskie. Strażacy musieli dowozić wodę z rzeki Łyny. To znacząco
utrudniało gaszenie ognia i wydłużało akcję ratunkową.

Mimo tych problemów do godzin wieczornych sytuację udało się opanować. Spaleniu 
uległ dach oraz część stropów. Zniszczone zostały także niektóre pomieszczenia sądu.
Sam budynek udało się jednak uratować. Już następnego dnia lokalna prasa pisała,
że pożar obserwowały tysiące mieszkańców.

## Przyczyna pożaru do dziś budzi wątpliwości i nie została jednoznacznie rozstrzygnięta

Krótko po zdarzeniu pojawiły się informacje, że prawdopodobną przyczyną pożaru była
nieszczelność przewodów kominowych. Ta wersja została jednak później zakwestionowana.
Do dziś nie istnieje jedna, oficjalnie potwierdzona przyczyna wybuchu ognia. To 
sprawia, że pożar [gmachu sądu pozostaje jedną z bardziej](https://tko.pl/256127,2024,11,07,w-olsztynie-wiatr-napedza-sad-nowa-turbina-na-dachu)
tajemniczych tragedii w powojennej historii Olsztyna.

## Historia gmachu sądu sięga XIX wieku i miała ogromne znaczenie dla rozwoju miasta

Budynek sądu jest jednym z najstarszych i najważniejszych obiektów publicznych w
Olsztynie. Jego budowa rozpoczęła się w 1878 roku, a zakończyła w 1880 roku. Powstał
w stylu neogotyckim i od początku wyróżniał się na tle zabudowy miasta.

Gmach stanął przy dzisiejszej ulicy Dąbrowszczaków 44. Został zaprojektowany jako
budynek trzykondygnacyjny z poddaszem. Wykonano go z ozdobnej cegły ceramicznej,
z bogatymi detalami architektonicznymi. Przez lata był jednym z [najbardziej reprezentacyjnych budynków Olsztyna](https://tko.pl/317025,2025,10,27,znika-jeden-z-najbardziej-zaniedbanych-budynkow-w-olsztynie-ruszyla-rozbiorka).
Historycy podkreślają, że lokalizacja sądu miała duży wpływ na rozwój tej części
miasta. To właśnie wokół gmachu zaczęła intensywnie rozbudowywać się północno-wschodnia
część Olsztyna.

## Odbudowa po pożarze zmieniła wygląd budynku na wiele lat

Po pożarze gmach został stosunkowo szybko odbudowany. Stało się to jeszcze w latach
70. XX wieku. Budynek wrócił do użytku, ale jego wygląd znacząco się zmienił. Przez
wiele lat przypominał raczej typowy obiekt biurowy niż historyczny zabytek. Dopiero
modernizacja przeprowadzona w 2016 roku poprawiła estetykę budynku i częściowo przywróciła
mu bardziej reprezentacyjny charakter.

## Pożar sądu w Olsztynie został utrwalony na archiwalnej taśmie filmowej

Zdarzenie z 1976 roku nie zniknęło tylko z pamięci mieszkańców. W Archiwum Zakładowym
Sądu Okręgowego w Olsztynie zachowała się taśma filmowa, na której [zarejestrowano pożar oraz akcję gaśniczą](https://tko.pl/332891,2026,01,18,pozar-w-duzym-zakladzie-pracy-na-mazurach).
Kilka lat temu nagranie zostało poddane konserwacji i odnowieniu przez Narodowy 
Instytut Audiowizualny. Film trwa około trzech minut i dziś stanowi cenny dokument
jednego z najbardziej dramatycznych dni w powojennej historii miasta. Dla wielu 
mieszkańców to nie tylko zapis wydarzenia, ale także emocjonalny powrót do momentu,
który na zawsze zapisał się w historii Olsztyna.

źródło: Sąd Okręgowy w Olsztynie

Czy taki poradnik bezpieczeństwa jest dziś potrzebny?

 *   Nie, to niepotrzebne straszenie ludzi
 *   Raczej tak, ale powinno być więcej praktycznych informacji
 *   Tak, lepiej wiedzieć, co robić w razie zagrożenia

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/334328,2026,01,26,wielki-pozar-sadu-w-olsztynie-plomienie-gaszono-woda-z-lyny#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…