# Kłopoty prezydenta Olsztyna? Kontrola Inspekcji wykazała poważne wątpliwości - Link: https://tko.pl/329453,2025,12,30,klopoty-prezydenta-olsztyna-kontrola-inspekcji-wykazala-powazne-watpliwosci - Published: 2025-12-30T15:31:48+01:00 - Author: Redakcja TKO **Redakcja TKO dotarła do pisma Państwowej Inspekcji Pracy dotyczącego sporu o masowe obniżenie kategorii zaszeregowania w Urzędzie Miasta Olsztyna. Dokument, podpisany przez starszego inspektora pracy i datowany na 18 grudnia 2025 r., nie zostawia złudzeń co do jednego: nawet jeśli pensje nie spadły „od razu”, skutki zmiany mogły być dla pracowników realnie niekorzystne.** ## O co chodzi w tej sprawie z kategoriami zaszeregowania? W Urzędzie Miasta Olsztyna od miesięcy trwa spór o wynagrodzenia i tzw. kategorie zaszeregowania, czyli „szczeble” w urzędowej siatce płac. To właśnie od kategorii zależą minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz to, jak wysoko pracownik może dojść z pensją w ramach widełek na danym stanowisku. W lipcu 2025 roku większość urzędników otrzymała pisma o [obniżeniu kategorii zaszeregowania](https://tko.pl/311838,2025,10,07,prezydent-podcina-fundament-miasta-mateusz-rostkowski-ostro-o-decyzjach-roberta-szewczyka). Ratusz zapewniał, że nikt nie będzie zarabiał mniej i że to „porządkowanie” systemu. Związkowcy ze Związku Zawodowego „Symetria” mówili o degradacji i o tym, że zmiana może zablokować pracownikom realne podwyżki w kolejnych latach, zwłaszcza gdy [rosną minimalne stawki](https://tko.pl/199674,2023,05,24,w-ratuszu-rosnie-napiecie-zwiazane-z-podwyzkami-pracowniczymi) w samorządach wynikające z rządowych rozporządzeń. Spór zaostrzył się po protestach i po serii pytań redakcji TKO do urzędu, związku zawodowego i polityków. Teraz do tej układanki dochodzi najważniejszy element: pismo Państwowej Inspekcji Pracy po kontroli w olsztyńskim ratuszu. Dokument nie ocenia polityki miasta, ale wskazuje, że sposób przeprowadzenia zmian mógł być nieprawidłowy i niekorzystny dla pracowników, nawet jeśli ich pensje nie spadły natychmiast. W piśmie PIP pojawia się też kluczowe zdanie, które w tej sprawie może stać się punktem zwrotnym: „w ocenie inspektora pracy taka zmiana powinna była zostać przeprowadzona w trybie zmiany warunków pracy i płacy, czyli poprzez wypowiedzenia zmieniające albo po uzyskaniu zgody pracownika.” ## Co dokładnie sprawdzała Inspekcja w Urzędzie Miasta Olsztyna? Z pisma PIP wynika, że kontrola obejmowała m.in. „zmianę kategorii zaszeregowania większości zatrudnionych pracowników”. Inspektor odnosi się do działań pracodawcy związanych z decyzją z 14 lipca 2025 r. W dokumencie opisano, że: * zmiana kategorii zaszeregowania objęła 592 pracowników (w innych materiałach i wypowiedziach pojawia się liczba 591), * zmiany dokonano jako jednostronnej decyzji pracodawcy, * pisma informujące pracowników o zmianie „nie podawały przyczyny”, * sama zmiana nie spowodowała natychmiastowego obniżenia dotychczasowego wynagrodzenia. I tu pojawia się najważniejsza część: PIP podkreśla, że brak natychmiastowej obniżki nie kończy tematu, bo pracownik traci coś innego. ## „Sufit” spada. PIP opisuje mechanizm, który uderza w pracowników Inspektor pracy wskazuje, że przez [obniżenie kategorii zaszeregowania, przy obowiązujących widełkach wynagrodzeń](https://tko.pl/311748,2025,10,05,prezydent-szewczyk-obiecywal-godne-place-teraz-urzednicy-mowia-o-upokorzeniu-i-braku-dialogu) w regulaminie, pracownicy tracą możliwość uzyskania wynagrodzenia zasadniczego w wysokości dopuszczalnej w dotychczasowej kategorii. W piśmie podany jest przykład (na podstawie załącznika do regulaminu wynagradzania): przy określonej kategorii maksymalna stawka wynagrodzenia zasadniczego mogła wynosić 6900 zł, a po zmianie kategorii maksymalna stawka spada do 6100 zł. Różnica to 800 zł potencjalnego „sufitu” mniej. PIP zwraca uwagę także na przyszłość: w razie kolejnych wzrostów minimalnych stawek wynikających z rozporządzenia, pracownicy po zmianie kategorii mogą utracić możliwość dojścia do poziomu sprzed zmiany, mimo że formalnie „nic im nie zabrano” w momencie wręczenia pisma. ## Najmocniejszy fragment: PIP o trybie zmiany i o prawie pracy W ocenie inspektora pracy obniżenie kategorii zaszeregowania wynikającej z umowy o pracę było niekorzystne dla pracownika i dlatego wymagało zastosowania trybu przewidzianego przez Kodeks pracy. W piśmie pojawiają się odwołania do przepisów Kodeksu pracy (m.in. art. 22, art. 29, art. 42) oraz do orzecznictwa Sądu Najwyższego. PIP wskazuje, że w judykaturze przez lata pojawiały się rozbieżności, ale kluczowe jest badanie, czy zmiana nie odbiera pracownikowi przyszłych możliwości awansowych i płacowych. Konkluzja inspektora jest jednoznaczna: zmiany warunków pracy i płacy powinny być wprowadzane „wyłącznie w drodze wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy lub po uzyskaniu zgody pracownika na ich zmianę”. ## PIP: nie unieważnimy decyzji, ale pracownicy mogą iść do sądu Inspekcja podkreśla również ograniczenia swoich kompetencji: PIP nie ma narzędzi władczych, by uznać indywidualną decyzję pracodawcy za „nieobowiązującą”. Jednocześnie wprost wskazuje, co mogą zrobić zainteresowani. W piśmie czytamy, że pracownicy powinni rozważyć wystąpienie do sądu pracy z roszczeniem o ustalenie treści stosunku pracy i podważaniem skuteczności jednostronnej decyzji pracodawcy o [obniżeniu kategorii zaszeregowania](https://tko.pl/311828,2025,10,06,ludzie-odchodza-bo-traca-wiare-ewa-wyka-o-kryzysie-w-olsztynskim-ratuszu). To oznacza, że spór może wyjść poza poziom komunikatów i oświadczeń. Jeśli pojawią się pozwy, ratusz może stanąć przed koniecznością tłumaczenia nie tylko „po co to zrobił”, ale też „czy zrobił to zgodnie z prawem”. ## Co na to ratusz? „Porządkowanie”, „systemowo” i bez analiz Rzecznik Urzędu Miasta Olsztyna Patryk Pulikowski w odpowiedzi dla redakcji TKO przekonywał, że: „Zmiana kategorii zaszeregowania wynika z ujednolicenia i uporządkowania systemu stanowisk w Urzędzie Miasta. Dzięki temu kategorie odpowiadają faktycznemu zakresowi obowiązków i wymogom prawnym. Zmiana nie skutkowała obniżeniem wynagrodzenia.” Ratusz zapewniał też, że decyzje nie miały charakteru uznaniowego, bo opierały się na przepisach oraz regulaminie wynagradzania. Jednocześnie urząd przyznał w korespondencji z TKO, że nie przygotował odrębnych analiz skutków finansowych tej operacji. Z punktu widzenia pisma PIP ta deklaracja może mieć znaczenie: inspekcja pokazuje, że skutki nie muszą być widoczne w dniu wręczenia pisma, a „koszt” dla pracownika może ujawnić się dopiero później, wraz z podwyżkami minimalnych stawek i ograniczeniem widełek. ## Związek zawodowy obnaża politykę płacową w olsztyńskim ratuszu Nowe pismo PIP zostało natychmiast wykorzystane przez związkowców jako argument, że od początku nie chodziło wyłącznie o „porządkowanie”. Związek Zawodowy „Symetria” wskazuje, że inspekcja oceniła działania pracodawcy jako pozbawione podstaw prawnych i ostrzega, że instytucje ochrony praw pracowniczych są bezsilne wobec decyzji pracodawcy, jeśli pracownicy nie pójdą dalej. W emocjonalnym wpisie w mediach społecznościowych związek dołożył jeszcze jeden wątek, który w kolejnych tygodniach może stać się paliwem dla sporu: [podwyżki dla dyrektorów i kierownictwa](https://tko.pl/323817,2025,11,27,wyciekly-informacje-o-pensjach-kierownictwa-w-ratuszu-podwyzki-tylko-dla-swoich) oraz zmiany w regulaminie wynagradzania. ## Jak olsztyński ratusz wybrnie z niewygodnej sprawy wynagrodzeń? Pismo PIP nie kończy sprawy. Ono ją otwiera na nowo, ale już w innym ciężarze gatunkowym. Do tej pory ratusz odpowiadał: „nie obniżyliśmy pensji”. Teraz PIP odpowiada: to nie znaczy, że pracownik nie został poszkodowany, bo mógł stracić przyszłe możliwości płacowe, a wtedy tryb wprowadzenia zmiany ma znaczenie fundamentalne. Redakcja TKO będzie wracać do tej sprawy. W szczególności do pytania, ilu pracowników realnie traci możliwość „dobicia” do wyższych stawek w swoim stanowisku i czy ratusz zamierza skorygować sposób wprowadzania zmian, skoro PIP wskazuje na konieczność wypowiedzeń zmieniających albo zgód pracowników. Czy w takiej sytuacji pracownicy urzędu powinni iść do sądu pracy? * Nie * Tak [Zobacz wyniki](https://tko.pl/329453,2025,12,30,klopoty-prezydenta-olsztyna-kontrola-inspekcji-wykazala-powazne-watpliwosci#ViewPollResults) Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii. Wczytuję wyniki…