# Rewolucja w polskiej ortografii od 1 stycznia. Te słowa zapiszesz zupełnie inaczej

- Link: https://tko.pl/329331,2026,01,01,rewolucja-w-polskiej-ortografii-od-1-stycznia-te-slowa-zapiszesz-zupelnie-inaczej
- Published: 2026-01-01T08:17:00+01:00
- Author: Dorotab

**Od miesięcy zapowiadane zmiany wreszcie stają się faktem. Od 1 stycznia 2026 roku
zacznie obowiązywać największa od dziesięcioleci korekta zasad polskiej ortografii.
To, co do tej pory było uznawane za błąd, w wielu przypadkach stanie się formą poprawną.
Zmiany dotyczą codziennego pisania – w szkołach, urzędach, mediach i internecie –
i obejmują zarówno wielkie litery, jak i pisownię łączną oraz rozdzielną.**

## Od 1 stycznia 2026 roku zmieniają się zasady polskiej ortografii

Nowe reguły zostały opracowane przez [Rada Języka Polskiego i wejdą w życie wraz z początkiem](https://tko.pl/238449,2024,05,18,rada-jezyka-polskiego-wprowadza-zmiany-w-ortografii-jakie-sprawdz)
2026 roku. Ich celem jest uproszczenie zapisu, ujednolicenie zasad i ograniczenie
wyjątków, które przez lata sprawiały trudność nawet osobom dobrze znającym język.
Zmiany mają charakter konwencjonalny, co oznacza, że nie ingerują w system gramatyczny
języka, lecz porządkują sposób [zapisu wyrazów i nazw](https://tko.pl/295082,2025,07,22,nowe-miasto-lubawskie-zmienia-nazwe).
Łącznie wprowadzono 11 nowych zasad.

## Wielka litera w nazwach mieszkańców miast, dzielnic i wsi

Od nowego roku nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi będą zapisywane 
wielką literą. Poprawne staną się więc formy takie jak Warszawianin, Olsztynianka,
Mokotowianin czy Chochołowianin.

Jednocześnie dopuszczono podwójny zapis nieoficjalnych nazw etnicznych i potocznych
określeń narodowości – zarówno małą, jak i wielką literą. Oznacza to, że poprawne
będą formy typu angol i Angol, żabojad i Żabojad czy makaroniarz i Makaroniarz.

## Wielka litera nie tylko dla marki, ale i konkretnego produktu

Nowe zasady rozszerzają stosowanie wielkiej litery w nazwach wyrobów przemysłowych.
Od 2026 roku wielką literą zapiszemy nie tylko [nazwę marki, ale także pojedynczy egzemplarz produktu](https://tko.pl/313187,2025,10,09,koniec-z-kielbasa-roslinna-wege-burgerem-i-mlekiem-sojowym).
Poprawne będzie więc zdanie: „Pod domem zaparkował czerwony Ford”, a nie wyłącznie„
samochód marki Ford”.

## Rozdzielna pisownia cząstek by ze spójnikami

Jedną z najbardziej praktycznych zmian jest wprowadzenie rozdzielnej pisowni cząstek
by, bym, byś, byśmy, byście ze spójnikami. Od stycznia poprawny będzie zapis: „Zastanawiam
się, czy by nie pojechać w góry”, zamiast dotychczasowego „czyby”.

## Nie- zawsze łącznie z imiesłowami odmiennymi

Znikają wyjątki w zapisie cząstki nie- z imiesłowami przymiotnikowymi odmiennymi.
Bez względu na znaczenie zapis będzie zawsze łączny. Poprawne staną się formy typu:
niepisany, niezrobiony, nieśpiewający, niezauważony.

## Ujednolicenie pisowni przymiotników od nazwisk i imion

Przymiotniki tworzone od nazwisk, zakończone na -owski, będą zapisywane małą literą
niezależnie od znaczenia. Poprawne będą formy: dramat szekspirowski, koncert chopinowski,
epoka zygmuntowska.

W przypadku przymiotników zakończonych na -owy, -in(-yn), -ów dopuszczono zapis 
zarówno małą, jak i wielką literą, co daje większą swobodę w tekstach literackich
i publicystycznych.

## Pół- bez spacji, ale czasem z łącznikiem

Człon pół- będzie zapisywany łącznie w takich wyrazach jak półzabawa, półnauka, 
półżartem czy półspał. Łącznik pojawi się natomiast w określeniach odnoszących się
do jednej osoby, np. pół-Polka, pół-Francuzka.

## Trzy dopuszczalne zapisy wyrażeń dźwiękonaśladowczych i powtórzeń

Nowe zasady dopuszczają trzy formy zapisu wyrażeń typu tuż-tuż, trzask-prask czy
bij-zabij. Poprawne będą wersje z łącznikiem, z przecinkiem oraz zapis rozdzielny,
co porządkuje dotychczasowe wątpliwości.

## Rewolucja w wielkich literach nazw własnych

[Zmiany obejmują także nazwy](https://tko.pl/220126,2023,11,27,setki-zmian-nazw-miejscowosci-na-warmii-i-mazurach-od-nowego-roku-oto-lista)
własne. Od 2026 roku wszystkie człony nazw komet zapiszemy wielką literą, np. Kometa
Halleya. W nazwach obiektów przestrzeni publicznej wielką literą zapisywane będą
wyrazy takie jak Aleja, Plac, Park, Kościół, Zamek czy Most, przy jednoczesnym zachowaniu
małej litery w wyrazie ulica.

Wielką literą zapiszemy także wszystkie człony nazw lokali usługowych, gastronomicznych,
instytucji kultury, a także orderów, nagród, odznaczeń i tytułów honorowych.

## Nowe zasady pisowni przedrostków i cząstek wzmacniających

Przedrostki będą zapisywane łącznie z wyrazami pisanymi małą literą, a z wyrazami
rozpoczynającymi się wielką literą – z łącznikiem, np. super-Europejczyk.

Dopuszczono także zapis rozdzielny cząstek takich jak super, ekstra, eko, mini, 
mega czy wege, jeśli mogą one funkcjonować jako osobne wyrazy.

## Niby- i quasi- zawsze łącznie, a nie- bez wyjątków

Cząstki niby- i quasi- będą zapisywane łącznie z wyrazami pisanymi małą literą, 
np. nibyartysta, quasipostępowy. Z wyrazami pisanymi wielką literą zachowany zostanie
łącznik.

Cząstka nie- będzie zawsze zapisywana łącznie z przymiotnikami i przysłówkami, także
w stopniu wyższym i najwyższym. Poprawne staną się formy takie jak niemilszy, nienajlepszy,
nienajstaranniej.

## Okres przejściowy dla uczniów i maturzystów

W latach 2026–2030 w pracach egzaminacyjnych akceptowane będą zarówno dotychczasowe,
jak i nowe zasady pisowni. Ma to ułatwić stopniowe oswojenie się ze zmianami i uniknąć
chaosu w ocenianiu.

Zmiany w ortografii, które wejdą w życie od 1 stycznia 2026 roku, mają nie tyle 
rewolucjonizować język, co dostosować go do realnego użycia. To największe uporządkowanie
zasad pisowni od kilkudziesięciu lat – i wszystko wskazuje na to, że szybko stanie
się codziennością.

źródło: rjp.pan.pl