# Rolnicy z Mazur podczas orki znaleźli prawdziwy skarb sprzed 400 lat

- Link: https://tko.pl/315909,2025,10,21,rolnicy-z-mazur-podczas-orki-znalezli-skarb-sprzed-400-lat
- Published: 2025-10-21T13:24:40+02:00
- Author: Dorotab

**Zwykłe prace na polu zamieniły się w spektakularne odkrycie. W Bukowcu Wielkim
w gminie Janowiec Kościelny, na terenie powiatu nidzickiego, natrafiono na skarb
składający się ze 162 srebrnych monet z drugiej połowy XVII wieku. Nikt nie spodziewał
się, że pod warstwą ziemi od wieków czeka ukryte bogactwo.**

## Beata i Romuald Jóźwiak podczas prac polowych odnajdują monety z XVII wieku

Podczas prac rolniczych Beata i Romuald Jóźwiak [zauważyli w glebie nietypowe](https://tko.pl/305995,2025,09,11,sensacyjne-odkrycie-pod-olsztynem-to-co-znalezli-przejdzie-do-podrecznikow-historii)
metaliczne przedmioty. Okazało się, że to srebrne monety. Zamiast zachować znalezisko
dla siebie, zgodnie z prawem powiadomili władze samorządowe. Skarb został przekazany
do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków za pośrednictwem wójta
gminy Janowiec Kościelny, Piotra Rakoczego. Już wtedy było jasne — to jedno z najcenniejszych
odkryć archeologicznych ostatnich lat w regionie.

## Co dokładnie znajdowało się w skarbie

W skład znaleziska weszły 2 monety o nominale ⅔ talara, 20 tymfów, 27 ortów oraz
aż 113 szóstaków. Monety pochodzą z lat 1660–1679 i były najprawdopodobniej ukryte
w naczyniu ceramicznym, którego fragmenty również odnaleziono. Ich świetny stan 
zachowania świadczy, że skarb został zakopany świadomie — być może podczas wojen,
grabieży lub ucieczki właściciela przed zagrożeniem.

## Ratownicze badania archeologiczne i kolejne monety wydobyte z ziemi

Na miejscu przeprowadzono [badania ratownicze pod kierownictwem archeologa](https://tko.pl/296685,2025,07,24,tajemnicze-znalezisko-na-mazurach-odkryto-wielkie-cmentarzysko-koni)
Damiana Swata z firmy Archeoskop. Archeolodzy, wspólnie z członkami Stowarzyszenia
Historyczno-Eksploracyjnego Nibork i [Grupy Rekonstrukcji Historycznej](https://tko.pl/269967,2025,02,19,sensacyjne-odkrycie-historyczne-w-wojewodztwie-warminsko-mazurskim)„
Allenstein”, wykorzystali wykrywacze metalu, przeszukując większy obszar pola. Wydobyto
kolejne monety i fragmenty naczynia. Już na tym etapie było pewne, że skarb był 
częścią większego depozytu, celowo zakopanego w ziemi.

## Odkrycie dawnego folwarku i osobistych przedmiotów sprzed 400 lat

Zdjęcie wierzchniej warstwy ziemi odsłoniło nie tylko monety, ale także pozostałości
kamiennych konstrukcji dawnego folwarku z połowy XVII wieku. Oprócz srebra znaleziono
codzienne przedmioty sprzed wieków: fragmenty ceramiki, guziki, pierścionki miedziane,
ołowiane kule do broni czarnoprochowej, medaliki religijne oraz unikatową kobiecą
klamrę. Takie artefakty znane są m.in. z zamku na Hradczanach w Pradze i z niemieckiego
Perleberg, co nadaje odkryciu europejski wymiar.

## Co stanie się teraz ze skarbem z Bukowca Wielkiego

Wszystkie wydobyte przedmioty trafiły do [Muzeum Pogranicza w Działdowie](https://tko.pl/136976,2022,02,16,muzeum-w-dzialdowie-zrealizuje-film-o-emilii-sukertowej-biedrawinie).
Jak zapowiada dyrekcja placówki, monety i pozostałe artefakty zostaną zaprezentowane
publicznie już na początku przyszłego roku. Zanim to nastąpi, monety przejdą proces
czyszczenia, konserwacji oraz analizy, która pozwoli określić ich wartość historyczną
i numizmatyczną.

## Dlaczego takie odkrycia są bezcenne i co mówi o nich polskie prawo

Historia z Bukowca Wielkiego przypomina, że skarb można znaleźć przypadkiem — podczas
orki, remontu domu czy spaceru. Prawo jasno mówi, że każdy, kto odkryje przedmioty
o wartości historycznej, ma obowiązek zgłoszenia ich do konserwatora zabytków lub
władz lokalnych. Dzięki temu skarb nie trafia na czarny rynek, a do [muzeum, gdzie staje się częścią wspólnego dziedzictwa](https://tko.pl/273446,2025,03,12,wielkie-otwarcie-muzeum-prus-gornych-takiej-ekspozycji-jeszcze-nie-widzieliscie).

Czy uważasz, że znalazcy skarbu powinni otrzymać nagrodę finansową od państwa?

 *   Nie, skarb należy do państwa i historii.
 *   Tak, ale tylko symboliczną.
 *   Tak, to uczciwe i motywujące.

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/315909,2025,10,21,rolnicy-z-mazur-podczas-orki-znalezli-skarb-sprzed-400-lat#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

źródło: UG Janowiec Kościelny, Archeoskop / Facebook, fot. UG Janowiec Kościelny,
Archeoskop / Damian Swat