# Sensacyjne odkrycie pod Olsztynem! To, co znaleźli przejdzie do podręczników historii

- Link: https://tko.pl/305995,2025,09,11,sensacyjne-odkrycie-pod-olsztynem-to-co-znalezli-przejdzie-do-podrecznikow-historii
- Published: 2025-09-11T10:56:04+02:00
- Author: igas

**Podczas badań archeologicznych w Sołectwie Bartążek w gminie Stawiguda dokonano
odkrycia, które może zmienić spojrzenie na początki Olsztyna i całej Warmii. W miejscu
planowanej budowy stacji uzdatniania wody natrafiono na pozostałości średniowiecznej
strażnicy, znanej ze źródeł jako zameczek Bertingen.**

## Archeolodzy odkryli fragmenty murów i piwnice z XIV wieku

Badania prowadzone pod kierownictwem Damiana Swata z firmy Archeoskop ujawniły fragmenty
murów kamienno-ceglanych, relikty pomieszczeń oraz prawdopodobne sklepienie piwniczne.
[Znaleziska datowane są na okres średniowiecza](https://tko.pl/269967,2025,02,19,sensacyjne-odkrycie-historyczne-w-wojewodztwie-warminsko-mazurskim)
i potwierdzają istnienie strażnicy, która dotąd funkcjonowała głównie w przekazach
historycznych.

To właśnie w tym miejscu w 1334 roku warmiński wójt krajowy Henryk von Luter założył
strażnicę Bertingen. Kilkanaście lat później, w 1348 roku, w zameczku zebrali się
najważniejsi dostojnicy kapituły warmińskiej, aby podjąć decyzję o założeniu miasta
Olsztyna. Odkrycie w Bartążku bezpośrednio wiąże się więc z historią powstania stolicy
Warmii i Mazur.

## Historyczne znaczenie odkrycia dla Olsztyna i Warmii

Miejsce strażnicy od lat było przedmiotem poszukiwań badaczy, ale dopiero teraz 
potwierdzono jej lokalizację archeologicznie. O początkach zamku w Olsztynie pisał
m.in. śp. prof. Grzegorz Białuński, a wcześniej stanowisko badali W. Odojowa i A.
Mackiewicz, który również wskazywał na tę lokalizację. Dzisiejsze wyniki jednoznacznie
dowodzą istnienia strażnicy, co stanowi przełom w badaniach nad dziejami regionu.

## Skarby średniowiecznego życia codziennego

Oprócz fragmentów architektury archeolodzy natrafili na [imponującą kolekcję zabytków](https://tko.pl/294749,2025,07,15,pod-olsztynem-jest-kolekcja-z-ksiegi-rekordow-guinnessa-to-sklad-starych-maszyn-i-ciagnikow).
Wśród nich znalazły się fragmenty naczyń glinianych, zdobione elementy architektury,
szkło taflowe, gliniany ciężarek do sieci, średniowieczna łopata, gwoździe, żelazne
i miedziane klamry do pasa, noże, widelce, nożyczki, guziki, a także monety, w tym
unikalny brakteat z bramą datowany na lata 1328–1334. Znaleziono również ostrogę,
grot bełtu do kuszy, narzędzia codziennego użytku i wyjątkową bursztynową zawieszkę
w kształcie serca lub łezki.

Tak bogaty zestaw przedmiotów świadczy o wysokim statusie mieszkańców zameczku Bertingen
i jego znaczeniu administracyjnym oraz militarnym w XIV wieku.

## Co dalej z odkryciem w Bartążku?

Zabytki po konserwacji i opracowaniu trafią do Muzeum Archidiecezji Warmińskiej,
gdzie będą mogły zostać udostępnione szerokiej publiczności. Sprawę odkrycia koordynuje
Gmina Stawiguda, która [podkreśla wagę znaleziska dla lokalnej tożsamości](https://tko.pl/296685,2025,07,24,tajemnicze-znalezisko-na-mazurach-odkryto-wielkie-cmentarzysko-koni).
Podziękowania kierowane są zarówno do archeologa Damiana Swata, jak i Grzegorza 
Chojnowskiego, którzy odegrali kluczową rolę w pracach badawczych.

Sensacyjne odkrycie w Bartążku to nie tylko ważny krok w poznawaniu historii Warmii
i Olsztyna, ale także wydarzenie, które w przyszłości może stać się ważnym punktem
na mapie turystyki historycznej regionu.

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

[[

źródło: Michał Kontraktowicz Wójt Gminy Stawiguda / Facebook, fot. Michał Kontraktowicz
Wójt Gminy Stawiguda / Facebook, UG Stawiguda