# Zrujnowany pałac na Mazurach przechodzi wielką metamorfozę

- Link: https://tko.pl/301775,2025,08,18,zrujnowany-palac-na-mazurach-przechodzi-wielka-metamorfoze
- Published: 2025-08-18T15:37:53+02:00
- Author: Dorotab

**W sercu Mazur, nad wodami jeziora Dargin i Kirsajty, kryje się miejsce, które 
od wieków budzi zachwyt podróżnych i historyków. Pałac w Sztynorcie – dawna siedziba
rodu Lehndorffów – to jedna z najcenniejszych pereł architektonicznych Warmii i 
Mazur. Towarzyszy mu historyczny park, zabytkowa aleja dębowa, kultowy port żeglarski
i imponujący most łączący jeziora. Dziś, dzięki renowacji prowadzonej przez Polsko-
Niemiecką Fundację Ochrony Zabytków Kultury, obiekt odzyskuje swój dawny blask.**

## Pałac rodu Lehndorffów w Sztynorcie i jego historia

[Pałac w Sztynorcie został ](https://tko.pl/179182,2022,11,28,kolejna-dotacja-bundestagu-dla-palacu-w-sztynorcie-2)
wzniesiony w latach 1689–1691 z inicjatywy hrabiny Marii Eleonory von Dönhoff, żony
Ahasverusa Gerharda Lehndorffa. Powstał na fundamentach starszej budowli z lat 1554–
1572, której ślady wciąż można dostrzec w piwnicach o sklepieniach krzyżowych i 
kolebkowych. Początkowo była to okazała, dwukondygnacyjna rezydencja nakryta czterospadowym
dachem, z reprezentacyjnymi dębowymi schodami i otoczona parkiem pełnym rzeźb i 
kwiatowych parterów.

W XIX wieku pałac przeszedł gruntowną przebudowę – dobudowano boczne skrzydła, wieżę,
alkierzowe narożniki, a także wzniesiono towarzyszące budowle: neoklasycystyczną
herbaciarnię, neogotycką kaplicę i kaplicę grobową rodu Lehndorffów. Miejsce to 
tętniło życiem i kulturą – to właśnie tutaj bywał biskup Ignacy Krasicki, który 
powiedział: „Kto ma Sztynort, ten posiada Mazury”.

## Wojenne losy i trudne czasy PRL-u

Podczas II wojny światowej pałac został zajęty przez ministerstwo spraw zagranicznych
III Rzeszy. Rezydencję odwiedzał Joachim von Ribbentrop. Po wojnie, do 1947 roku,
budynek służył jako kwatera wojsk radzieckich. Z bogatego wyposażenia – obrazów,
gobelinów, porcelany czy mebli – niewiele przetrwało. Część cennych przedmiotów 
zabezpieczono w muzeum w Olsztynie. Rodowe archiwum z lat 1715–1929 szczęśliwie 
ocalało.

W okresie PRL-u pałac stracił swój dawny prestiż – pełnił funkcję stołówki PGR-u.
Z czasem popadał w ruinę, aż w 2009 roku został przejęty przez Polsko-Niemiecką 
Fundację Ochrony Zabytków Kultury, która rozpoczęła proces jego ratowania.

### Współczesna restauracja i nowe życie Sztynortu

Dziś [Sztynort na nowo przyciąga turystów](https://tko.pl/286450,2025,06,03,krzysztof-stanowski-odpoczywa-na-mazurach-wybral-wyjatkowe-miejsce),
historyków i miłośników Mazur. Pałac jest stopniowo odnawiany. Bliskość żeglarskiego
portu sprawia, że miejscowość tętni życiem w sezonie letnim. Most łączący jeziora
Dargin i Kirsajty – największy na Mazurach – podkreśla wyjątkowość tego miejsca.

[Sztynort to nie tylko ](https://tko.pl/280175,2025,05,03,najciekawsze-trasy-rowerowe-na-warmii-i-mazurach)
zabytkowa rezydencja, ale także symbol bogatej przeszłości Mazur i ich kulturowego
dziedzictwa. Każdy, kto odwiedzi pałac, aleję dębową czy kaplicę Lehndorffów, poczuje
historię, która od wieków splata się tu z mazurską przyrodą.

źródło: UM Węgorzewo