# Zmarł mazurski pisarz i działacz, zasłużony dla kultury regionu

- Link: https://tko.pl/284270,2025,05,21,zmarl-mazurski-pisarz-i-dzialacz-zasluzony-dla-kultury-regionu
- Published: 2025-05-21T09:32:18+02:00
- Author: Dorotab

**W sobotę, 17 maja 2025 roku, zmarł znany mazurski pisarz, działacz społeczny i
przedsiębiorca, autor książki „Pijany Mazur” oraz twórca Muzeum Wsi Mazurskiej i
Karczmy u Mazura w Borkach Wielkich.**

## Mazur, który ożywił pamięć

Zmarł Edwin Banaszewski – pisarz, przedsiębiorca, działacz i głęboko zakorzeniony
Mazur. Był osobą, która przez całe życie konsekwentnie przywracała zapomnianą tożsamość
regionowi. Nazywany strażnikiem mazurskiej pamięci, łączył działalność artystyczną
z lokalnym zaangażowaniem. Jego wkład w życie kulturalne i społeczne Warmii i Mazur
trudno przecenić.

Urodził się i wychował na Mazurach, które były jego domem i źródłem inspiracji. 
Duży wpływ miała na niego babcia Frida Jellonek – to jej wspomnienia z dzieciństwa
ukształtowały jego wrażliwość i sposób postrzegania historii. Na ich podstawie napisał
książkę „Pijany Mazur”, będącą opowieścią o ludziach tej ziemi, ich losach, wspomnieniach,
codzienności, bólu i śmiechu. Była to historia przekazywana nie przez archiwa, lecz
przez emocje i osobistą perspektywę.

[[

## Działacz, przedsiębiorca, budowniczy pamięci

Edwin Banaszewski nie ograniczał się do pisania. Był członkiem rady parafialnej 
w Sorkwitach oraz synodu diecezjalnego, prowadził też rodzinną firmę w Mrągowie.
Jednak tym, co go naprawdę wyróżniało, była zdolność łączenia historii z teraźniejszością.

W Borkach Wielkich stworzył Karczmę u Mazura – miejsce wyjątkowe, które z czasem
przekształciło się w lokalne centrum kultury. Obok niej [powstało Muzeum ](https://tko.pl/200365,2023,05,23,10-warminsko-mazurskich-atrakcji-ktore-musisz-odwiedzic-z-dziecmi)
Wsi Mazurskiej, pełne pamiątek, eksponatów i opowieści związanych z dawnym życiem
mieszkańców tego regionu. W zrekonstruowanej chacie uruchomił Mazurską Szkołę Dawnych
Obyczajów – żywe muzeum, w którym można było doświadczyć dawnych rytuałów, zwyczajów
i atmosfery mazurskiej wsi.

## Pozostawił więcej niż książki

Dzięki działalności Banaszewskiego Mazury na nowo zaistniały w świadomości wielu
ludzi, nie tylko lokalnie. Przez swoje działania uczył szacunku do tożsamości, różnorodności
i lokalnych historii. Pokazywał, że mazurskość to nie martwa etykieta, ale żywa 
pamięć, którą warto pielęgnować.

Wicewojewoda Zbigniew Szczypiński wspominał go słowami: „Dla mnie Edwin był nie 
tylko rozmówcą, ale i inspiracją. W świecie, który zbyt często gubi się w hałasie,
on miał odwagę mówić swoim własnym głosem – cichym, ale wyrazistym. Nie dla poklasku,
lecz z potrzeby serca”. Edwin Banaszewski pozostanie w pamięci jako człowiek, który
nie pozwolił, by [historia Mazur](https://tko.pl/267746,2025,02,03,niezwykle-odkrycia-historyczne-na-mazurach)
została zapomniana.

źródło: Urząd Wojewódzki, fot: Urząd Wojewódzki