# Napęd 4×4: co to jest, rodzaje, czy warto w niego inwestować?

- Link: https://tko.pl/224109,2024,01,14,naped-4x4-co-to-jest-rodzaje-czy-warto-w-niego-inwestowac
- Published: 2024-01-14T12:29:04+01:00
- Author: Dorotab

Osoby poszukujące nowego samochodu — czy to z salonu, czy z tzw. drugiej ręki — 
muszą wziąć pod uwagę wiele czynników mających wpływ na jakość auta, jego wydajność
i bezpieczeństwo. Jednym z nich jest rodzaj napędu. Napęd 4×4, zwany także napędem
na cztery koła, w ogólnym mniemaniu podnosi komfort i bezpieczeństwo jazdy. Na czym
dokładnie polega i czy przydaje się tylko w jeździe terenowej, czy też w warunkach
miejskich? Czy oprócz wymienionych zalet ma także wady? Wszystkiego dowiesz się 
z poniższego tekstu.

## Napęd 4×4: co to?

[Napęd 4×4](https://kiawiarnia.pl/naped-na-cztery-kola-jaki-dlaczego-i-czy-na-pewno-jest-mi-potrzebny/)
to jeden z rodzajów układu napędowego. Od najczęściej spotykanego w Polsce rodzaju
napędu, czyli napędu tylko na przednią lub tylko na tylną oś, odróżnia się tym, 
że dołącza dodatkowo napęd drugiej osi. Dzięki temu siłą napędowa rozdzielana jest
równomiernie (lub w innych, określonych proporcjach) na wszystkie cztery koła pojazdu.
Takie rozwiązanie ma szereg zalet: m.in. zwiększa przyczepność w warunkach śliskiej
nawierzchni, poprawia przyśpieszenie, usprawnia pokonywanie zakrętów i ułatwia poruszanie
się po nierównym lub mało przyjaznym dla pojazdów terenie.

Napęd na cztery koła stosowany jest najczęściej w samochodach terenowych, jednak
nie tylko. Coraz popularniejszy staje się także w samochodach przeznaczonych do 
jazdy w warunkach typowo miejskich.

## Jak działa napęd na cztery koła?

Zasada działania napędu 4×4 jest stosunkowo prosta: zamiast przekazywać moc tylko
na dwa koła w jednej z osi, system ten rozdziela ją na wszystkie cztery koła. Może
robić to równomiernie, a więc w proporcjach 50:50 (tyle samo mocy trafia zawsze 
do przedniej, jak i do tylnej osi) bądź niesymetrycznie — moment obrotowy silnika
rozdziela w tym wypadku moc w zależności od potrzeb w konkretnej sytuacji na drodze.
Np. w przypadku Kii Sorento, SUV-a przystosowanego do jazdy terenowej, na przednią
oś trafia od 50 do 100% mocy, a na tylną do 50%.

## Napęd 4×4: rodzaje

Istnieją trzy rodzaje napędu na cztery koła: stały, dołączany ręcznie oraz dołączany
automatycznie. Każdy z nich ma swoją specyfikę, sprawdza się też w nieco innych 
warunkach.

### Stały napęd 4×4

Charakteryzuje się zastosowaniem centralnego mechanizmu różnicowego. Dzięki niemu
moment obrotowy cały czas rozdzielany jest na obydwie osie, a w rezultacie moc dociera
do wszystkich czterech kół. Stały napęd sprawdza się doskonale podczas jazdy po 
drodze asfaltowej, zwłaszcza podczas pokonywania zakrętów, gdyż zdecydowanie zmniejsza
prawdopodobieństwo wpadnięcia w poślizg. Nieco gorzej sprawdza się w terenie.

### Napęd na cztery koła dołączany ręcznie

Ten rodzaj napędu nie działa samoistnie w każdych warunkach. Uruchamiany jest ręcznie
przez kierowcę, najczęściej w momencie, gdy opuszcza on drogę asfaltową i wjeżdża
na drogę gruntową. Podczas jazdy po gładkiej nawierzchni z wyłączonym napędem 4×
4 samochód zachowuje się jak pojazd z klasycznym, jednoosiowym napędem. Włączanie
napędu na cztery koła w takich warunkach mogłoby doprowadzić do szybkiego zużycia
i zwiększyć ryzyko usterek, dlatego nie jest zalecane. Jednak w pojazdach terenowych
ręczne dołączenie napędu na drugą oś zdecydowanie zwiększa komfort, prędkość i bezpieczeństwo
jazdy.

### Napęd dołączany automatycznie

Także napęd 4×4 dołączany automatycznie nie jest — jak sama nazwa wskazuje — obecny
cały czas, dołącza się tylko w odpowiednich ku temu okolicznościach. Od ręcznego
różni go jednak to, że nie wymaga manualnego działania kierowcy. Mechanizm sam dostosowuje
podział mocy na dwa lub cztery koła w zależności od warunków. Dzięki temu nie tylko
zwiększa się bezpieczeństwo, ale i zmniejsza zużycie paliwa.

## Zalety i wady napędu 4×4

Napęd na cztery koła ma bardzo wiele zalet, nie jest jednak także pozbawiony wad:
jedną z nich jest z całą pewnością znacznie wyższa cena samochodów, które są w niego
wyposażone. Sprawdź, jakie są dokładnie plusy wynikające z zastosowania tego mechanizmu
i czy przewyższają wady.

### Plusy

Samochody z napędem 4×4 mają lepsze przyspieszenie, zapewniają też wyższą przyczepność,
zwłaszcza gdy jezdnia jest oblodzona lub pojazd porusza się po nierównym terenie
poza drogami asfaltowymi: np. po powierzchni żwirowej, na piasku czy po błocie. 
Ich przydatność na poszczególnych rodzajach nawierzchni zależy jednak w dużym stopniu
od rodzaju napędu na cztery koła, dlatego należy uważnie przyjrzeć się tej kwestii
przed podjęciem decyzji o zakupie pojazdu z konkretnym rodzajem napędu.

### Minusy

Samochody z napędem 4×4 są droższe, więcej kosztuje też ich codzienne używanie, 
gdyż co do zasady palą więcej, niż auta z jednoosiowym napędem. Droższa jest też
naprawa w przypadku ewentualnych awarii. A nieumiejętne używanie napędu dołączanego
ręcznie może przyczynić się do szybkiego zużycia elementów i obniżać bezpieczeństwo
jazdy.

Reasumując, na zakup samochodu z napędem na cztery koła decydują się zazwyczaj nabywcy
z większym budżetem, którzy świadomi są zalet, ale i wad wiążących się z wyborem
tego rodzaju pojazdu, wiedzą również, jak z niego prawidłowo korzystać. Wówczas 
samochód taki znacząco poprawia komfort, bezpieczeństwo i przyjemność z jazdy.
