# Czym jest i jak prawidłowo wykonać zastrzyk podskórny? – Wszystko, co trzeba wiedzieć

- Link: https://tko.pl/206100,2023,07,13,czym-jest-i-jak-prawidlowo-wykonac-zastrzyk-podskorny-wszystko-co-trzeba-wiedziec
- Published: 2023-07-13T12:56:51+02:00
- Author: Redakcja TKO

**Wokół zastrzyków w brzuch na przestrzeni dekad urosło wiele legend. Panuje powszechne
przekonanie, że tzw. iniekcja podskórna to metoda, którą podaje się wyłącznie zastrzyki
przeciwzakrzepowe. Nie jest to prawda, choć rzeczywiście antykoagulanty to najczęściej
spotykane leki przyjmowane w ten sposób. Czym więc dokładnie jest zastrzyk podskórny,
kiedy się go stosuje i jak wygląda prawidłowe wykonanie?**

 1. Zastrzyki podskórne – podstawowe informacje.
 2. Iniekcja podskórna w nowoczesnej medycynie.
 3. Bezpieczne metody wykonania zastrzyku podskórnego.
 4. Wykonywanie zastrzyków podskórnych przez profesjonalistę.

**Zastrzyk podskórny** w brzuch wielu pacjentom może się wydawać metodą dość inwazyjną,
wzbudzającą niepokój czy nawet strach. Tymczasem, jak pokazuje praktyka, w konkretnych
przypadkach jest to wręcz konieczne działanie, które ma niebagatelne znaczenie dla
podawanego leku (w jaki sposób i jak szybko się wchłonie). Wiedza niweluje obawy,
dlatego też lekarze dokładają wszelkich starań, żeby zapoznawać pacjentów ze stosowanymi
metodami i odpowiadać na nurtujące ich pytania. **[Jak zrobić zastrzyk podskórny](https://pogotowie-pielegniarskie.pl/jak-zrobic-zastrzyk-podskorny/)**
w brzuch jest jednym z nich…

## Zastrzyki podskórne – podstawowe informacje

**Zastrzyki podskórne** wykonuje się w sytuacjach, kiedy niezbędne jest wolniejsze
wchłanianie się podawanego leku. Dzięki temu działa on dłużej i ma mniej gwałtowny
wpływ na organizm. Dlaczego tak się dzieje?

Lek wstrzykiwany jest do tkanki tłuszczowej (znajdującej się między mięśniami a 
skórą). To miejsce mniej ukrwione, przez co substancja czynna potrzebuje więcej 
czasu na wchłonięcie. Zupełnie inaczej wygląda to w przypadku zastrzyków podawanych
dożylnie oraz domięśniowo – tam lek rozpoczyna swoje działanie praktycznie od razu.

Najlepszym i zarazem najpowszechniej wybieranym miejscem do przeprowadzenia **iniekcji
podskórnych** jest brzuch pacjenta. Doświadczona pielęgniarka lub lekarz nawet u
bardzo chudych osób nie będą mieli najmniejszych problemów z prawidłowym wykonaniem
zastrzyku.

## Iniekcja podskórna w nowoczesnej medycynie

**Zastrzyk podskórny** spotkać możemy pod wieloma nazwami. To również **iniekcja
podskórna** i bardziej potoczny – zastrzyk w brzuch; z kolei w nomenklaturze medycznej
jest to subcutaneous injection (SC).

Z wykorzystaniem tej metody najczęściej podawane są zastrzyki przeciwzakrzepowe,
choć zdarza się, że lekarz zaleca iniekcję także przy innego rodzaju lekach. Co 
istotne, na ciele pacjenta, po wykonaniu zastrzyku, może pojawić się siniak. Z reguły
nie jest to konsekwencją samej **iniekcji podskórnej** (przeprowadzonej w prawidłowy
sposób), lecz danej substancji czynnej (zwłaszcza antykoagulantu).

Wprowadzeniu leku do tkanki podskórnej mogą towarzyszyć dyskomfort oraz ból. Powodem
tego są liczne zakończenia nerwów obwodowych i naczynia chłonne znajdujące się pod
skórą. Prawidłowo wykonany zabieg przez doświadczoną i wykwalifikowaną osobę niweluje
wszelkie nieprzyjemne odczucia i zapewnia pacjentowi bezpieczeństwo.

## Bezpieczne metody wykonania zastrzyku podskórnego

Jak zatem zrobić **zastrzyk podskórny**?

Powszechnie stosowaną metodą iniekcji jest wkłucie w stworzoną wolną ręką fałdę 
na brzuchu. W tym celu pielęgniarka chwyta kciukiem i palcem wskazującym fragment
skóry, wyraźnie wybrzuszając tkankę tłuszczową. Dzięki temu maleje ryzyko przedostania
się igły do obszarów niepożądanych, np. mięśni.

Na miejsce wkłucia wybierany jest wierzchołek fałdy. Igła wprowadzana jest najczęściej
pod kątem prostym, choć zdarzają się przypadki (u osób bardzo szczupłych), kiedy
jest on zmniejszany (nawet do 45 stopni). W momencie wstrzykiwania substancji czynnej
można rozluźnić uchwyt (i tym razem wyjątkiem bywają osoby szczupłe – puszczenie
i wygładzenie skóry może spowodować przemieszczenie się igły do głębszych warstw).

Uścisk na skórze w miejscu wkłucia nie powinien być zbyt mocny: u wielu pacjentów
powoduje to wyraźny ból (poprzez zwiększony opór dla strzykawki).

## Wykonywanie zastrzyków podskórnych przez profesjonalistę

Nie zapominajmy, że **iniekcja podskórna**, ale także wszelkie inne zabiegi medyczne,
są bezpośrednią ingerencją w organizm człowieka. Co za tym idzie, powinny być wykonywane
przez wykwalifikowanych specjalistów – lekarzy i pielęgniarki.

Daleko niewskazane jest samodzielne wstrzykiwanie sobie substancji czynnych, nie
posiadając do tego odpowiedniego przeszkolenia, wiedzy i doświadczenia. Grozi to
utratą zdrowia, a w skrajnych przypadkach również życia. Zdarza się jednak, że specjaliści
przeszkalają pacjenta z zakresu samodzielnej iniekcji, np. przy zastrzyku przeciwzakrzepowym.
Wykorzystuje się to tego tzw. ampułkostrzykawki (gotowe do użytku, daleko ułatwiające
cały proces).

Należy przy tym pamiętać, że nie wszystkie leki nadają się do samodzielnego podawania
za pomocą ampułkostrzykawek. **Zastrzyk podskórny**, mimo że jest stosunkowo prostym
zabiegiem, może mieć wpływ na cały organizm człowieka. Każdy pojedynczy przypadek
powinno się konsultować z lekarzem, dbając o swoje zdrowie i bezpieczeństwo.
