# Czy polski Trybunał Konstytucyjny pozwoli na przełamanie immunitetu państwa niemieckiego? To okaże się już w maju…

- Link: https://tko.pl/189979,2023,04,05,czy-polski-trybunal-konstytucyjny-pozwoli-na-przelamanie-immunitetu-panstwa-niemieckiego-to-okaze-sie-juz-w-maju
- Published: 2023-04-05T12:59:13+02:00
- Author: Redakcja TKO

**Toczą się polsko-niemieckie dyskusje, czy polski rząd zrzekł się reparacji za 
roszczenia wojenne. Nie budzi jednakże wątpliwości fakt, że PRL i RP jakimkolwiek
aktem prawnym nie zrzekła się roszczeń indywidualnych, należnych obywatelom. Wszyscy
są zgodni, że niestety, na przeszkodzie pozywania przed polskim sądem Państwa Niemieckiego
stoi immunitet państwa. Właśnie w tej kwestii otrzymaliśmy informację, na którą 
czekaliśmy już kilka lat! Otóż 10 maja br. o godz. 11:00 Trybunał Konstytucyjny 
ma zająć się przepisami kodeksu postępowania cywilnego, z których wywodzi się zasadę
immunitetu sądowego obcych państw w sprawach o odszkodowania z tytułu m.in. zbrodni
wojennych.**

Stosowny wniosek złożyła do TK pod koniec 2017r. a potem w 2020r. grupa 100 posłów
PiS. Stanowi on o „braku możliwości dochodzenia przed polskimi sądami odszkodowania
należnego od obcego państwa z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko
ludzkości na skutek uznawania istnienia immunitetu jurysdykcyjnego obcego państwa”.

Sprawę komentuje mec. Lech Obara, prezes Stowarzyszenia Patria Nostra. Przypomnijmy,
że Stowarzyszenie praktycznie od początku swojego istnienia, czyli od ponad 10 lat
zajmuje się kwestią roszczeń indywidualnych, należnych potomkom ofiar II wojny światowej.
Powstały nasze publikacje na ten temat (m.in. „Prawda historyczna a odpowiedzialność
prawna za jej negowanie lub zniekształcanie”, „Wina bez pokuty. Niemcy i zbrodnie
w Polsce w czasie II wojny światowej” czy „Kaszubska Golgota”).

– Faktem jest, że wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 2010r., w którym „odrzucił”
pozew 71-letniego wówczas Winicjusza Natoniewskiego przeciw Państwu Niemieckiemu,
na wiele lat zamknął nam drogę możliwości dochodzenia roszczeń indywidualnych za
zbrodnie i zniszczenia, dokonane przez niemieckiego okupanta. W. Natoniewski domagał
się odszkodowania za to, że w czasie II wojny światowej był ofiarą pacyfikacji wsi
przez hitlerowców. SN uzasadniając przyjął, że „na obecnym etapie rozwoju prawa 
międzynarodowego publicznego, państwu niemieckiemu przysługuje immunitet jurysdykcyjny
w sprawach o roszczenia z czynów niedozwolonych popełnionych przez niemieckie siły
zbrojne podczas drugiej wojny światowej na terenie Polski”. Okazało się jednak, 
że sądy włoskie swoimi orzeczeniami złamały tenże immunitet, zasądzając od rządu
niemieckiego odszkodowania na rzecz gmin i osób pokrzywdzonych przez niemieckich
okupantów (od 2012r. toczy się 25 tego typu spraw). Furtkę do możliwości dochodzenia
tychże roszczeń otworzyło orzeczenie włoskiego Trybunału Konstytucyjnego z 2014r.
Liczymy na to, że teraz wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego, podobnie jak 
ten włoskiego TK otworzy nam drogę do sądu – mówi mec. Lech Obara.

Poniżej pełny komunikat ze strony TK:

Brak możliwości dochodzenia przed polskimi sądami odszkodowania należnego od obcego
państwa z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości na
skutek uznawania istnienia immunitetu jurysdykcyjnego obcego państwa _K 25/20_

Podmiot inicjujący postępowanie: Grupa Posłów na Sejm
Miejsce: Sala rozprawData:
10 V 2023 godz.: 11.00

Wniosek o zbadanie zgodności:
1. art. 1103^(7) pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim wyłącza
zobowiązania o odszkodowanie należne od obcego państwa z tytułu zbrodni wojennych,
ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości, ze względu na stwierdzenie przez sąd 
orzekający istnienia w tych sprawach immunitetu jurysdykcyjnego państwa z art. 9,
art. 21 ust. 1, art. 30 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,2. art. 1113 k.p.c. w zakresie,
w jakim dopuszcza wywiedzenie immunitetu państwa dla ochrony obcych państw przed
pozwaniem przez sąd polski za czyny stanowiące zbrodnie wojenne, ludobójstwo i zbrodnie
przeciwko ludzkości z art. 9, art. 30 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego: prezes TK Julia Przyłębska – przewodniczący,
sędzia TK Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca, sędzia TK Wojciech Sych, sędzia TK 
Michał Warciński, sędzia TK Rafał Wojciechowski.
