# Koniec olsztyńskich szubienic. Wojewoda wydał decyzję

- Link: https://tko.pl/184092,2023,01,27,koniec-olsztynskich-szubienic-wojewoda-wydal-decyzje
- Published: 2023-01-27T11:37:15+01:00
- Author: Krystyna Świdzińska

**26 stycznia Wojewoda Warmińsko-Mazurski Artur Chojecki wydał decyzję, która nakłada
na Gminę Olsztyn obowiązek usunięcia pomnika „Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej”(„
Wdzięczności dla Armii Radzieckiej”), który znajduje się na placu Xawerego Dunikowskiego
w Olsztynie.**

## Opinia Instytutu Pamięci Narodowej

Zgodnie z dwukrotną opinią Instytutu Pamięci Narodowej jak również na podstawie 
zgromadzonych informacji związanych z tym obiektem stwierdzono, że jest to obiekt
propagandowy. Był on bowiem poświęcony Armii Czerwonej, która była narzędziem totalitarnego
państwa jakim był Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich.

Poza tym stwierdzono, że symbolizuje on komunizm w rozumieniu art. 5a ust. 1 ustawy
o zakazie propagowania komunizmu. Dodatkowo wyeksponowanie pomnika w obecnym miejscu
nie może być nośnikiem wartości artystycznych, historycznych czy edukacyjnych. Bowiem
pomnik powstał w celu upamiętnienia i oddania hołdu dla udziału Armii Radzieckiej
w „wyzwalaniu” [Olsztyna](https://tko.pl/olsztyn).

## Rygor natychmiastowej wykonalności

Przesłanką do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na 
inny interes społeczny wynika wprost z idei towarzyszącej powstaniu pomnika w Olsztynie,
a usunięcie z budowli symbolu „sierpnia i młota” ani zmiany nazwy nie świadczą o
zmianie jego przekazu.

## Kontrowersje związane z pomnikiem

W świadomości mieszkańców miasta pomnik nadal gloryfikuje wojska radzieckie oraz
ich zbrodnicze działania na terenach obecnych Warmii i Mazur po II [wojnie światowej](https://tko.pl/911,2015,09,01,rocznica-wybuchu-ii-wojny-swiatowej-zawyja-syreny).
Budowa pomnika nie miała nic wspólnego z wdzięcznością mieszkańców Olsztyna dla 
okupanta. Była natomiast rezultatem odgórnie realizowanej polityki propagandowej
ówczesnych władz centralnych.

Dla [Polski kwestia usunięcia pomnika](https://tko.pl/142233,2022,04,20,wicepremier-polski-apeluje-do-prezydenta-olsztyna-o-usuniecie-pomnika-wdziecznosci)
stanowi ważną rację stanu w kontekście międzynarodowym w sytuacji zbrojnej agresji
Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku, a pozostawienie pomnika w centralnym punkcie
miasta czyni go symbolem panowania i dominacji ZSRR nad Polską.

Rygor natychmiastowej wykonalności ma na celu ostateczne usunięcie pomnika i odebranie
narzędzia do dalszego wykorzystywania do prorosyjskiej działalności propagandowej
na terenie Polski.

## Wojna na Ukrainie

Rosja jest spadkobiercą idei przemocy i totalitaryzmu co widać zwłaszcza dziś, kiedy
próbuje w sposób kłamliwy prezentować światu wyzwalanie Narodu Ukraińskiego, a w
rzeczywistości morduje ludność cywilną na terytorium Ukrainy.

[Wybuch wojny](https://tko.pl/968,2015,09,02,76-rocznica-wybuchu-wojny) w lutym 
2022 roku wywołany przez Federację Rosyjską unaocznił skalę poczucia zagrożenia 
polskiego społeczeństwa. Wynika to z pamięci i wiedzy o zbrodniach żołnierzy radzieckich
wobec ludności cywilnej po zakończeniu II wojny światowej. Działania te były nazywane„
wyzwoleniem” i uzasadniały rosyjską agresję, której obecnie doświadczają „wyzwalani”
przez Rosję obywatele Ukrainy.

Podjęta decyzja nie nakazuje zniszczenia pomnika, a jedynie jego usunięcie z przestrzeni
publicznej.

źródło: WM UW