# W końcu? Z rejestru zabytków usunięto pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej zwany „szubienicami”

- Link: https://tko.pl/153511,2022,09,21,w-koncu-z-rejestru-zabytkow-usunieto-pomnik-wyzwolenia-ziemi-warminsko-mazurskiej-zwany-szubienicami
- Published: 2022-09-21T19:08:43+02:00
- Author: Redakcja TKO

Minister kultury i dziedzictwa narodowego podjął decyzję o usunięciu Pomnika Wyzwolenia
Ziemi Warmińsko-Mazurskiej, potocznie zwanej „szubienicami”, z rejestru zabytków–
poinformowało w środę Ministerstwo. Spór o los pomnika nasilił się po agresji Rosji
na Ukrainę.

W sierpniu 2022 roku Ministerstwo wszczęło postępowanie w sprawie uchylenia decyzji
o wpisie pomnika do rejestru zabytków. Podstawą tych działań był artykuł 161 Kodeksu
postępowania administracyjnego, który stanowi, że minister „może uchylić lub zmienić
w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć
stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla
gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa”.

W marcu 2022 roku MKiDN argumentowało, że przeniesienie pomnika pozwoli na zachowanie
ochrony konserwatorskiej, którą powinien być objęty, ponieważ został wykonany według
projektu jednego z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy XX w., Xawerego Dunikowskiego,
ale „nie powinien (zgodnie z Ustawą z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania
komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych,
jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej
oraz pomniki) nadal pełnić swojej roli symbolicznej i być prezentowany bez żadnego
kontekstu i komentarza w centralnej przestrzeni polskiego miasta”.

Protesty przeciwników pozostawienia pomnika wzmogły się po agresji Federacji Rosyjskiej
na Ukrainę. Aktywiści zawiesili na nim wtedy transparent z hasłem „Solidarni z Ukrainą”
i drugi z wizerunkiem sowieckiego żołnierza duszącego kobietę i napisem „Pomnik 
wdzięczności za zniewolenie”.

Olsztyński Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej składa się z dwóch granitowych
pylonów symbolizujących otwarty łuk tryumfalny. Poza postacią czerwonoarmisty ze
sztandarem, na pomniku wykute są sceny walki, socrealistyczne symbole oraz sierp
i młot.

Źródło: PAP