# Poznaliśmy głos mieszkańców w sprawie pomnika Dunikowskiego. Prezydent zdecydował co zrobi z „szubienicami”

- Link: https://tko.pl/143561,2022,05,12,poznalismy-glos-mieszkancow-w-sprawie-pomnika-dunikowskiego-prezydent-zdecydowal-co-zrobi-z-szubienicami
- Published: 2022-05-12T11:59:40+02:00
- Author: Redakcja TKO

**Trwa debata na temat przyszłości Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej
autorstwa Xawerego Dunikowskiego. Znamy już wyniki profesjonalnego badania opinii
mieszkańców Olsztyna w sprawie przyszłości monumentu.**

Większość ankietowanych (46 proc.) chce pozostawienia pomnika w obecnym miejscu.
Spośród nich 24 proc. wskazuje na konieczność umieszczenia szczegółowych informacji
o zbrodniczych działaniach Armii Czerwonej na terenie dawnych Prus Wschodnich, a
16 proc. chciałoby zmiany nazwy oraz przekazu ideowego i nakierowanie go na ofiary
systemów totalitarnych – faszyzmu i komunizmu. Sześć procent pytanych odpowiedziało,
że pomnik powinien pozostać bez żadnych zmian.

Z badania wynika także, że 30 proc. pytanych chce przeniesienia monumentu poza [Olsztyn](https://tko.pl/olsztyn),
a 13 proc. wskazuje na relokację na cmentarz wojenny przy ul. Szarych Szeregów. 
Zdania na temat przyszłości pomnika nie ma 11 proc. ankietowanych.

Reasumując, opcję „pozostawić” na Placu Dunikowskiego wybrało 46 proc. badanych,
a opcję „przenieść” – 43 proc.

Badanie zostało przeprowadzone telefonicznie między 19 a 28 kwietnia na reprezentatywnej
próbie tysiąca pełnoletnich mieszkańców Olsztyna. Przeprowadziła je renomowana pracownia–
Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRiS).

– Wyniki wskazują, że mieszkańcy są bardzo podzieleni w sprawie przyszłości tego
pomnika – mówi prezydent Olsztyna, Piotr Grzymowicz. – To dla mnie niełatwa decyzja,
szczególnie w sytuacji, w jakiej znaleźliśmy się w kontekście rosyjskiej agresji
na Ukrainę.

Profesjonalny sondaż wśród mieszkańców to jeden z elementów, jaki ma wesprzeć władze
Olsztyna w podjęciu odpowiedniej decyzji. Wcześniej prezydent spotkał się m.in. 
z architektami, historykami i przedstawicielami organizacji pozarządowych, których
aktywność dotyczy kwestii tego monumentu.

– Pomnik o którym rozmawiamy to obiekt rzeźbiarski wysokiej klasy, wykonany przez
wybitnego rzeźbiarza, jego wartość artystyczna jest wysoka – mówił podczas takiego
spotkania wiceprezes Oddziału SARP w Olsztynie, Piotr Rożen. – Z uwagi na przemyślane
usytuowanie monumentu, jego lokalizację zaprojektowaną wraz z placem, pomnik ten
wraz z otoczeniem organizuje przestrzeń miejską w centrum miasta.

Także historycy mają wątpliwości co do przeniesienia lub w ogóle wyburzenia monumentu.

– Nie jestem zwolennikiem burzenia historii, choć oczywiście pomnik budzi ogromne
emocje – powiedział prof. Andrzej Szmyt z Wydziału Humanistycznego UWM. – Obudowanie
go nowym kontekstem byłoby rozsądne. Taka obudowa edukacyjna to bardzo dobra koncepcja,
trzeba odpowiedniej oprawy tego pomnika, żeby wykorzystywać go jako świadka historii.

Prezydent Olsztyna spotykał się także z przedstawicielami środowisk kombatanckich.
Znaczna ich część uznała, że pomnik powinien pozostać w obecnym miejscu.

Te spotkania oraz rezultat badania opinii wśród mieszkańców wspomogły prezydenta
Olsztyna w podjęciu decyzji.

– Pomnik autorstwa Ksawerego Dunikowskiego zostanie w dotychczasowym miejscu – mówi
prezydent Piotr Grzymowicz. – Zostanie jednak opatrzony specjalną, informacyjną 
tablicą, której treść w minionych latach została wydyskutowana z różnymi środowiskami
oraz zaakceptowana przez Instytut Pamięci Narodowej. To działanie „na dziś”. Niezależnie
od tego, zgodnie z ustaleniami grupy roboczej pracującej nad wypracowaniem treści,
jakie powinny znaleźć się na planszach edukacyjnych, będziemy także intensywnie 
szukać interesującej formy ich prezentacji na placu Dunikowskiego.

Pomnik powstawał  w latach 1949-53. Monument jest wpisany do rejestru zabytków od
1993 roku, natomiast jego otoczenie od 2010 roku.

Xawery Dunikowski w latach 1940-1945 był więźniem obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.

[[stanowisko Prezydenta Olsztyna](https://olsztyn.eu/fileadmin/katalogi_wydzialowe/Olsztyn/aktualnosci_pliki/zalaczniki/stanowisko-prezydenta-olsztyna-pomnik-dunikowskiego.pdf)]

źródło: UM Olsztyn
