10 C
Olsztyn
sobota, 28 maja, 2022
reklama
Zapisz się do naszego newslettera

Wysyłamy tylko najważniejsze wiadomości

110. rocznica urodzin Aleksandra Sewruka – aktora teatralnego i filmowego

Olsztyn110. rocznica urodzin Aleksandra Sewruka - aktora teatralnego i filmowego

110 lat temu, 17 stycznia 1912 roku – w miasteczku Kornin pod Kijowem – urodził się aktor teatralny i filmowy – Aleksander Sewruk. Przez wiele lat kierował olsztyńskim teatrem im. Stefana Jaracza, jego imię nosi olsztyńskie studium aktorskie i scena w Elblągu. Sewruk zmarł nagle w 1974 roku w Warszawie.

reklama

Mimo, że Aleksander Sewruk zagrał ponad 70 ról teatralnych i wcielił się w kilkadziesiąt postaci drugoplanowych w polskim kinie dziś jest postacią nieco zapomnianą. Jego imię nosi studium aktorskie działające przy olsztyńskim teatrze im. S Jaracza oraz elbląska scena. Związki Sewruka z Elblągiem wynikają z tego, że kierując w latach 1957-1969 olsztyńskim teatrem podlegała mu jednocześnie scena w Elblągu (działająca od 1949 roku scena w Elblągu była odrębną sceną teatru w Olsztynie. Zespół aktorski występował wówczas na scenach zarówno w Olsztynie, jak i Elblągu).

Sewruk nie miał wykształcenia aktorskiego, przed wojną rozpoczął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. We wrześniu 1939 roku brał udział w obronie Twierdzy Modlin i po jej upadku trafił do oflagów – najpierw Arnswalde, następnie Grossborn. Tam zetknął się z działalnością obozowych teatrów najpierw jako widz, a następnie – aktor. W 1940 roku Sewruk zgłosił się do konkursu na rolę „Papkina” w „Zemście” reżyserowanej przez Józefa Słotwińskiego. Obozowym teatrem, który wystawił ten spektakl kierował wówczas Leon Kruczkowski, a teatr ów nazwano „Teatrem Symbolów”.

W poszukiwaniu zagubionej tożsamości - kurs gwary warmińskiej
reklama

Aktorstwo tak Serwuka pochłonęło, że w obozowym teatrze grał do końca wojny, następnie zaś występował w teatrze rewiowym Polskiej Dywizji Pancernej w Niemczech. Do Polski wrócił w 1947 roku i został przyjęty do zespołu aktorskiego teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie ale po kilku latach wyjechał do Poznania. Tam, obok grania na scenie, zaangażował się także w grę filmową – zadebiutował w „Celulozie” Jerzego Kawalerowicza nakręconej na podstawie powieści „Pamiątka z Celulozy” Igora Newerly’ego.

Do historii kina przeszła rola Sewruka w „Orle” (1958) Leonarda Buczkowskiego. Film ten opowiadał historię okrętu ORP „Orzeł” z początków II wojny światowej, a Sewruk zagrał w nim komandora Kozłowskiego. Za tę rolę otrzymał (wspólnie z Wieńczysławem Glińskim i Bronisławem Pawlikiem) Srebrny Medal za najlepsze kreacje męskie na Moskiewskim Festiwalu Filmowym w 1959 roku.

reklama

Sewruk zagrał m.in. w „Popiele i diamencie” Wajdy (rola prezydenta Święcickiego), „Nocach i dniach” (Doktor Wettler) w reż. Jerzego Antczaka (1975).

Grał również w serialach filmowych „Czterej pancerni i pies”, „Stawka większa niż życie”, „Ucieczka wycieczka”, „Czarne chmury”, „40-latek” i „Noce i dnie”.

Kobieta zatrzasnęła w samochodzie kluczyki i... dwumiesięczne dziecko

„Aleksander Sewruk równie dobrze znajdował się w repertuarze dramatu psychologicznego, co i komedii. W kreowaniu postaci w obu tych nurtach gatunkowych sprzyjały przede wszystkim jego predyspozycje fizyczne i charakterystyczna, lekko pochylona sylwetka, której walory bardzo zręcznie wykorzystywano w konstruowaniu figur charakterystycznych. Głos spokojny i sugestywny o lekkim kresowym zabarwieniu (…). Twarz o szerokiej mimice” – tak opisał Sewruka olsztyński naukowiec Ryszard Tomczyk w pracy „Teatr na Mazurach i Warmii w latach 1945-1975” (maszynopis w zasobach Instytutu Północnego w Olsztynie – PAP).

W dziejach Olsztyna Sewruk zapisał się jako doskonały, dbający o aktorów dyrektor teatru. Jego wadą, w ocenie krytyków teatru, było to, że stronił od wyzwań związanych z teatrem współczesnym – wolał raczyć widzów przedstawieniami pełnymi kolorów, śpiewu, dających wytchnienie i radość. Za jego czasów olsztyński teatr działał na czterech scenach (oprócz Olsztyna i Elbląga była scena objazdowa i w Olsztynie Scena Margines), a liczba widzów z roku na rok biła rekordy.

Z Olsztynem Sewruk pożegnał się w 1969 roku, by w Warszawie objąć kierowanie Teatrem Ziemi Mazowieckiej. Zmarł nagle 23 listopada 1974 roku w Warszawie, na kilka godzin przed spektaklem, w którym miał grać. Pochowano go na Powązkach. 

źródło: PAP

reklama

Popularne artykuły

Imprezy w Olsztynie

0 komentarzy
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie komentarze
reklama
×