# Synagoga stanie się miejscem wydarzeń kulturalnych

- Link: https://tko.pl/118575,2021,07,19,synagoga-stanie-sie-miejscem-wydarzen-kulturalnych
- Published: 2021-07-19T13:16:26+02:00
- Author: Daria Pikulska

**Budynek dawnej synagogi w Barczewie stanie się obiektem wydarzeń kulturalnych.
Samorząd Powiatu Olsztyńskiego, jako nowy właściciel, podjął już decyzję.**

#### Synagoga zostanie odrestaurowana

– Na terenie powiatu mamy kilka prawdziwych perełek historycznych i architektonicznych,
które zasługują na przywrócenie im blasku. Jedną z nich jest budynek barczewskiej
synagogi, który nasz samorząd chce **odrestaurować**, by nadal świadczył o barwnych
dziejach i mieszkańcach tych ziem, a także służył kolejnym pokoleniom. Do tej pory
nie mieliśmy w zasobach swoich nieruchomości obiektu, w którym moglibyśmy organizować
własne imprezy kulturalne i inne spotkania – mówi Joanna Michalska, wicestarosta
olsztyński.

Przez 40 lat synagogą opiekowało się Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze”,
prowadząc tu Galerię Sztuki.

– To się nie zmieni, ponieważ zawarliśmy ze stowarzyszeniem umowę użyczenia, by 
mogło kontynuować swoją działalność statutową. Budynek wymaga jednak remontu, co
wiąże się ze sporymi nakładami finansowymi. „Pojezierze” przez wiele lat troszczyło
się, by synagoga nie podupadała, zdobywając fundusze m.in. na wymianę elektryki 
czy zabytkowych okien. Jako samorząd mamy jednak większe możliwości pozyskania środków,
choćby jako członek wspierający w międzynarodowej sieci Cittaslow. Jedną z najważniejszych
potrzeb obecnie jest **założenie ogrzewania** w synagodze, by ta mogła być efektywnie
wykorzystywana przez cały rok, a nie, jak obecnie, tylko w sezonie letnim. Mamy 
też już kilka pomysłów na promocję międzygminnego życia kulturalnego. Jednym z pierwszych
jest podsumowanie organizowanego przez GOK w Dywitach konkursu plastycznego „Kobiece
Impresje” i wystawa zwycięskich prac. Mamy na swoim terenie grupy teatralne, muzyczne,
twórców zajmujących się rękodziełem, fotografią czy malarstwem. Synagoga w Barczewie
jest świetnym miejscem na prezentowanie kultury z całego powiatu olsztyńskiego –
ocenia wicestarosta Michalska.

#### Historyczne tło synagogi

Jeszcze do XVII wieku na Warmii mieszkało niewielu Żydów, przeszkodą były liczne
utrudnienia m.in. ograniczone prawa obywatelskie i zakaz handlu. Według najstarszych
istniejących zapisków w Barczewie Żydzi pojawili się w 1825 roku.

– Należeli oni do ówczesnej gminy żydowskiej w [Olsztynie](https://tko.pl/olsztyn).
Przez 20 lat korzystali z opieki tamtejszego rabina, mieli jednak ambicję utworzenia
własnej gminy – opowiada Krystyna Szter, opiekująca się od lat synagogą, prowadząc
w niej Galerię Sztuki. – Barczewscy Żydzi marzyli o własnym domu modlitwy. W końcu
udało im się znaleźć i pozyskać parcelę przy ul. Kościuszki. Wiosną 1896 roku, po
10 latach budowy, bożnica została oddana do użytku. Barczewscy Żydzi asymilowali
się z lokalną społecznością, wspierając sąsiadów i żyjąc z nimi w zgodzie. Od sierpnia
1938 roku budynek gminnej synagogi przestał być wykorzystywany do celów religijnych.
Nowym właścicielem została miejscowa rejentka. Podczas „nocy kryształowej” z synagogi
zdjęto Gwiazdę Dawida. Budynek ocalał, bo znajdował się w rękach aryjskich, ogołociła
go za to Armia Czerwona, która zajęła Barczewo 30 stycznia 1945 roku. Budynek w 
latach 70. przejęło Muzeum Warmii i Mazur, a w 1980 roku Stowarzyszenie Społeczno-
Kulturalne „Pojezierze” w Olsztynie. Teraz gospodarzem jest samorząd Powiatu Olsztyńskiego,
co daje szansę na rozszerzenie dotychczasowej działalności synagogi będącej świadectwem
wielokulturowej historii Warmii – podsumowuje Krystyna Szter.

 * [[
 * [[

Źródło: Starostwo Powiatowe w Olsztynie
