# Ocalić od zapomnienia

- Link: https://tko.pl/110374,2014,10,18,ocalic-od-zapomnienia
- Published: 2014-10-18T09:13:05+02:00
- Author: Redakcja TKO

**To już XII kwesta podczas, której zbierane będą datki na renowację olsztyńskich
cmentarzy. W ubiegłym roku udało się zgromadzić ponad 23 tys. zł. Liczymy, że i 
w tym roku olsztynianie otworzą serca i wykażą się hojnością, jak w ubiegłych latach–
mówi Piotr Grzymowicz, prezydent Olsztyna. **

Tę pokaźną kwotę zawdzięczamy udziałowi znanych olsztyńskich obywateli kultury, 
nauki, aktorów dziennikarzy i społeczników – dodaje dr Jan Chłosta ze Społecznego
Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach. Zbiórkę funduszy wspierać
będzie Urząd Miasta Olsztyna oraz harcerze z Hufca RODŁO.

Wszystkich zainteresowanych udziałem w kweście 1 listopada prosimy o kontakt z Biurem
Dialogu Obywatelskiego pod. nr tel 89 522 28 21.

W granicach administracyjnych [Olsztyna](https://tko.pl/olsztyn) znajduje się 10
zabytkowych cmentarzy. Na tych, na których zachowały się kwatery nagrobne, od lat
prowadzone są prace konserwatorskie umożliwiające trwałe zachowanie pamięci o dawnych
mieszkańcach Olsztyna dla przyszłych pokoleń. Z budżetu Miasta na ten cel przeznaczono
od 2005 r. 329 636,- zł. Pracom poddawane są pomniki nagrobne, kute lub odlewane
krzyże a także ogrodzenia kwater nagrobnych. W sumie ze środków miasta udało się
odrestaurować i zabezpieczyć ok. 170 nagrobków oraz 24 elementów metalowych. Od 
kilku lat pracom poddawane sa zespoły żeliwnych, kutych ogrodzeń kwater grobowych,
które stanowią znakomity i niezwykle cenny przykład dawnego rzemiosła kowalskiego,
reprezentując wysoki poziom artystyczny.

Forma i różnorodne motywy dekoracyjne mieszczą się w nurcie stylistycznym, obowiązującym
pod koniec XIX i w 1. poł. XX w. Oprócz klasycznych motywów (esownice, ceownice)
pojawia się także ciekawy detal modernistyczny i secesyjny (różne rodzaje wici roślinnych,
kwiatów, skarabeusz, motywy geometryczne). Należy podkreślić fakt, że mimo powtarzalności
repertuaru motywów i ornamentów każde z ogrodzeń posiada indywidualną kompozycję,
co powoduje, że na całym cmentarzu nie znajdziemy dwóch jednakowych zabytków.

Katastrofalny stan zachowania tych zabytków wymaga podjęcia natychmiastowych działań
mających na celu zabezpieczenie i utrwalenie zabytkowej substancji. Intensywny stopień
skorodowania na całej powierzchni elementów żeliwnych, miejscami doprowadził już
do nieodwracalnej destrukcji materiału, głównie w partiach detalu. Pilna realizacja
prac konserwatorskich pozwoli na stworzenie warunków trwałego zachowania tak cennych
dla miasta zabytków.

Ponadto corocznie w ramach kwesty społecznej udaje się zebrać dodatkową kwotę, która
przeznaczona jest na ratowanie tych zabytków

**Cmentarz parafialny przy ulicy Sielskiej** – założony w związku z powstaniem dawnej
wsi Dajtki w 1879 r., obecnie w granicach administracyjnych miasta, zamknięty w 
latach 60-tych XX w. Założony na rzucie równoległoboku z główna aleją prowadzącą
do kaplicy cmentarnej. Wpisany do woj. warmińsko-mazurskiego pod nr A-3956 dnia 
20 kwietnia 1988 r. Zachowane nagrobki kamienne, kute i odlewane krzyże, tablice
nagrobne z czarnego szkła.

**Cmentarz rzymsko-katolicki par. św. Józefa i par. NSPJ przy ul. Rataja** – założony
w 1904 r. powiększony w ;latach 20-tych XX w. w stronę dzisiejszej ulicy Jagiellońskiej.
Zamknięty w latach 60-tych XX w. Wpisany do woj. warmińsko-mazurskiego pod nr A-
3906 dnia 29 stycznia 1988 r.

**Cmentarz rzymskokatolicki parafii św. Jakuba** obecnie położony przy ul. Wojska
Polskiego został założony w 1870 r. Cmentarz na planie wielokąta, podzielony alejami
na nieregularne kwatery. Aleje obsadzono lipami i klonami. Zachowane nagrobki o 
znacznej wartości artystycznej, drewniane krzyże, kute ogrodzenia kwater nagrobnych,
kute i odlewane krzyże. Wpisany do woj. warmińsko-mazurskiego pod nr A-3905 29 stycznia
1988 r.

**Szczegółowe zestawienie wydatków z budżetu GO: **

**2005**
 Opracowano programy prac konserwatorskich wyposażenia zabytkowych cmentarzy–
św. Józefa, św. Jakuba oraz cmentarza parafialnego na Dajtkach

**2006**
 54 490 zł – prace konserwatorsko-remontowych nagrobków zlokalizowanych
na cmentarzu św. Jakuba (31 nagrobków) oraz na cmentarzu św. Józefa (27 nagrobków)

**2007**
 70 000 zł – prac konserwatorsko-remontowe nagrobków zlokalizowanych na
cmentarzu św. Jakuba w Olsztynie (60 nagrobków)

**2008**
 49 300 zł – wykonanie prac konserwatorsko-remontowe nagrobków zlokalizowanych
na cmentarzu św. Jakuba w Olsztynie (30 nagrobków) **2009** 30 768 zł – wykonanie
prac konserwatorsko-remontowych wyposażenia na cmentarzu św. Jakuba (16 nagrobków)

**2010**
 31 000 zł – prace konserwatorsko-remontowe przy nagrobkach i kutych krzyżach
na cmentarzu św. Józefa (3 nagrobki, 4 krzyże)

**2011**
 30 600 zł – prace konserwatorsko-remontowe przy ogrodzeniach kwater grobowych
na cmentarzu św. Józefa (4 ogrodzenia) oraz przy żeliwnych krzyżach (7 krzyży)

**2012**
 25 000 zł – prace konserwatorsko-restauratorskie przy ogrodzeniach kwater
grobowych i nagrobkach wewnątrz tych ogrodzeń na cmentarzu św. Józefa (4 ogrodzenia)

**2013**
 11 910 zł – prace konserwatorsko-restauratorskie przy ogrodzeniach kwater
grobowych i nagrobkach wewnątrz tych ogrodzeń na cmentarzu św. Jakuba (2 ogrodzenia)

**2014**
 26 568 zł – prace konserwatorsko-restauratorskie przy ogrodzeniach kwater
grobowych i nagrobkach wewnątrz tych ogrodzeń na cmentarzu św. Jakuba (3 ogrodzenia)

red
