# 74. rocznica śmierci Seweryna Pieniężnego, wydawcy Gazety Olsztyńskiej [GALERIA]

- Link: https://tko.pl/108789,2014,02,24,74-rocznica-smierci-seweryna-pienieznego-wydawcy-gazety-olsztynskiej-galeria
- Published: 2014-02-24T17:24:26+01:00
- Author: Redakcja TKO

**24 lutego mija 74. rocznica śmierci Seweryna Pieniężnego, dziennikarza, redaktora,
wydawcy „Gazety Olsztyńskiej”. **

Z tej okazji kwiaty na grobowcu rodziny Pieniężnych złożył m.in. marszałek województwa
Jacek Protas oraz Wiktor Marek Leyk, szef kancelarii sejmiku województwa. Ta część
uroczystości rozpocznie się o godz. 11.00. Wcześniej kwiaty zostały złożone przy
pomniku Seweryna Pieniężnego obok Olsztyńskich Zakładów Graficznych. Organizatorem
uroczystości było Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich oddział w [Olsztynie](https://tko.pl/olsztyn).

Sam Seweryn Pieniężny był synem Seweryna Pieniężnego (współwydawcy „Gazety Olsztyńskiej”)
i Joanny z Liszewskich, pracującej w redakcji „Gazety”.

Urodził się w Olsztynie (25 lutego 1890), gdzie ukończył niemiecką szkołę powszechną
oraz gimnazjum. W 1910 rozpoczął działalność publiczną, pełniąc funkcję sekretarza
w zarządzie Polsko-Katolickiego Towarzystwa Ludowego „Zgoda” w Olsztynie. W 1912
otrzymał powołanie do wojska i odbył służbę wojskową w armii pruskiej. Wziął udział
w I wojnie światowej. W 1918 przejął obowiązki kierownika redakcji „Gazety Olsztyńskiej”.
Gazeta stała się głównym organem propagandowym strony polskiej, prezentując wiernie
przebieg kampanii informacyjnej przed plebiscytem.

Był członkiem wielu polskich organizacji i instytucji na Warmii. W Olsztynie założył
związaną z gazetą księgarnię, do której sprowadzał wydawnictwa z Polski.

Szczególną pozycję w Gazecie zajmowały felietony w gwarze warmińskiej Kuba z pod
Wartemborka gada (Wartembork to dawna polska nazwa Barczewa). W III Rzeszy był kilkakrotnie
skazywany w procesach prasowych. Pieniężny zainicjował również szereg dodatków do„
Gazety Olsztyńskiej” jak: „Życie Młodzieży”, „Gość Niedzielny” oraz „Głos Pogranicza”.
Redakcja drukowała również inne czasopisma jak „Głos Ewangelijny”, „Mazur”, „Mazurski
Przyjaciel Ludu”.

Oprócz druku gazet Pieniężny wydawał również polskie podręczniki szkolne, ulotki
i odezwy oraz książki o tematyce religijnej i świeckiej. Wydał m.in. „Pieśni mazurskie”
Michała Kajki, niektóre prace ks Walentego Barczewskiego oraz „Krzyżaków” Henryka
Sienkiewicza.

7 września 1939 do redakcji „Gazety” wkroczyło gestapo, a Seweryn Pieniężny został
aresztowany. Wydawnictwo „Gazety Olsztyńskiej” został zlikwidowane, a urządzenia
drukarskie przejęła redakcja niemieckiej gazety „Allensteiner Zeitung”. Wszystkie
książki z archiwum Pieniężnego zostały wysłane na przemiał, a jego dom zburzono 
stawiając w jego miejscu szalet publiczny umieszczając na nim niemiecki napis „Schandfleck”(
pol. miejsce hańby). 24 lutego 1940 Seweryn Pieniężny został rozstrzelany w obozie
koncentracyjnym w KZ Hohenbruch koło Kłajpedy. Pogrzeb odbył się w Olsztynie dopiero
po ekshumacji w 1946.

![](https://tko.pl/nextgen-attach_to_post/preview/id--21960)
